file:///C:/Users/esthe/Documents/UH Manoa/Dissertation/ELAN Transcriptions/Completed ELAN Files/di016-08072024-D.eaf Monday, April 27, 2026, 7:23 PM Emma okey TC 00:00:00.217 - 00:00:01.276 Emma s'iz zeyer shpet ober TC 00:00:01.299 - 00:00:03.234 Shlomo mhm do zenen mir TC 00:00:02.869 - 00:00:04.128 Emma itst rekordirn mir TC 00:00:03.746 - 00:00:05.405 Emma un tsum ershtns TC 00:00:05.405 - 00:00:07.992 Shlomo mhm TC 00:00:07.627 - 00:00:08.684 Emma vi heystu TC 00:00:08.353 - 00:00:09.697 Shlomo oh ikh heys shlomo vi mir hobn geredt vegn dem ikh heys take shlomo shlomo jack TC 00:00:09.247 - 00:00:14.813 Emma yo haha TC 00:00:13.297 - 00:00:14.371 Emma mhm TC 00:00:14.597 - 00:00:15.552 Shlomo um TC 00:00:14.813 - 00:00:15.721 Shlomo yo dos iz dos iz genug okey TC 00:00:15.862 - 00:00:18.438 Emma yo TC 00:00:15.896 - 00:00:16.767 Emma yo TC 00:00:16.892 - 00:00:17.476 Emma un vi geyt es dir TC 00:00:17.887 - 00:00:19.737 Shlomo ah es geyt mir nishkoshe gut, um mir hobn ersht gegesn az ikh zorg zikh a bisl az ikh vel greptsn a sakh bemeshekh di intervyu es vel klingen shlekht oyf di mikrofon ober a--akhuts dem ikh bin bakvem mir zenen oyf mayn padloge haha s'iz gut TC 00:00:19.237 - 00:00:31.578 Emma keyn problem TC 00:00:27.034 - 00:00:28.310 Emma yo haha TC 00:00:31.134 - 00:00:32.022 Shlomo yo haha TC 00:00:31.578 - 00:00:32.849 Emma un vu voynstu TC 00:00:32.788 - 00:00:35.043 Shlomo uh ikh voyn do in montreal um TC 00:00:34.543 - 00:00:36.759 Shlomo velkhe geg--i--notre dame de grace gegnt--okey do iz genug TC 00:00:36.759 - 00:00:40.932 Emma mm dos iz genug meyn ikh TC 00:00:38.137 - 00:00:40.578 Emma un fun vanen kumstu TC 00:00:40.922 - 00:00:42.755 Shlomo um ikh bin, dos iz a bisl a lange frage TC 00:00:42.744 - 00:00:45.742 Shlomo ikh bin geboyrn in toronto TC 00:00:46.524 - 00:00:48.512 Emma mhm TC 00:00:47.975 - 00:00:49.049 Shlomo um mayn mayne eltern hobn zikh ibergeklibn a sakh tsulib mayn tate iz dokh an akademiker un a rov tsvey arbetn far velkhe me darft zikh arumklaybn a sakh TC 00:00:48.512 - 00:00:58.207 Emma uh huh TC 00:00:57.155 - 00:00:58.195 Shlomo um ikh bin geboyrn gevorn in toronto ober mir mir zenen TC 00:00:58.207 - 00:01:02.364 Shlomo ah mir hobn zikh ibergeklaybn zeyer oft mir mir zenen geforn in uh New York ven ikh bin geven uh halbe yor alt, zaks khadoshim alt un tsurik in toronto iz new york toronto etlkehe mol biz ikh bin geven arum zeks yor alt TC 00:01:02.420 - 00:01:16.584 Emma mhm TC 00:01:10.959 - 00:01:11.729 Emma mhm TC 00:01:14.098 - 00:01:15.543 Shlomo um TC 00:01:16.584 - 00:01:17.365 Shlomo demolts um hobn mir zikh ibergeklaybn in Kingston Ontario TC 00:01:18.148 - 00:01:22.175 Emma mhm TC 00:01:21.759 - 00:01:22.833 Shlomo vu ikh hob gevoynt biz tsvelef yor alt dernokh in Winnepeg Manitoba TC 00:01:22.333 - 00:01:26.304 Emma mhm TC 00:01:25.809 - 00:01:26.917 Shlomo um un dernokh TC 00:01:26.304 - 00:01:27.912 Shlomo uh keyn Montreal un TC 00:01:27.969 - 00:01:30.708 Shlomo ikh hob oykh gevoynt in etlekhe ander farshidene stet ober di merste tsayt in di lets--zint akhtsn yor alt voyn ikh do in Montreal TC 00:01:30.708 - 00:01:37.396 Emma yo TC 00:01:33.538 - 00:01:34.527 Emma mhm mhm TC 00:01:36.896 - 00:01:38.223 Shlomo yeah TC 00:01:37.723 - 00:01:38.544 Shlomo ikh uh hot dos gut geentfert di di frage? gut TC 00:01:39.174 - 00:01:41.800 Emma yo yo un vi alt bistu? TC 00:01:40.710 - 00:01:43.640 Shlomo uh ikh bin akht un tsvantsik yor alt TC 00:01:43.376 - 00:01:46.644 Emma un vos iz dayn min oder velkhe pronomen nitstu? TC 00:01:46.616 - 00:01:50.795 Shlomo mhm ikh nits zey pronomen um ikh bin umtsveyik in mayn min um TC 00:01:49.873 - 00:01:56.949 Emma yo TC 00:01:56.876 - 00:01:57.882 Shlomo yo a a a mol take nits ikh di vort transfeminine un a mol take nisht haha TC 00:01:56.949 - 00:02:02.405 Emma mhm TC 00:02:00.335 - 00:02:01.392 Emma mhm mhm TC 00:02:01.905 - 00:02:03.370 Shlomo iz yo haha TC 00:02:02.900 - 00:02:04.042 Emma umtsveyik TC 00:02:03.370 - 00:02:04.565 Shlomo yo umtsveyik TC 00:02:04.065 - 00:02:05.493 Emma un TC 00:02:05.415 - 00:02:06.691 Shlomo oh um ha undzer unszer fraynd hot lib tsu zogn umtsveyik beyde oder umtsveyik nisht TC 00:02:06.191 - 00:02:12.074 Emma yo yo TC 00:02:12.165 - 00:02:13.795 Shlomo s'iz zenen do farshidene meglekhkeytn ober ikh ikh bin mer umtsveyik beyde vi umtsveyik nisht TC 00:02:12.840 - 00:02:16.934 Emma yo yo yo TC 00:02:14.494 - 00:02:15.719 Emma mhm mhm yo ikh farshtey TC 00:02:16.130 - 00:02:18.909 Emma um un vi alt bistu ven--geven ven du host ongehoybn zikh tsu lernen yidish TC 00:02:19.320 - 00:02:25.203 Shlomo zeyer yung TC 00:02:24.720 - 00:02:26.219 Emma mhm TC 00:02:25.800 - 00:02:27.009 Shlomo uh ikh ikh TC 00:02:26.219 - 00:02:27.819 Shlomo ken nisht genoy entfern vayl fun ekht fun ven ikh bin geboyrn gevorn um yo iz TC 00:02:27.926 - 00:02:33.897 Emma yo TC 00:02:31.942 - 00:02:32.780 Shlomo yo haha TC 00:02:33.897 - 00:02:35.311 Emma yo TC 00:02:34.676 - 00:02:35.193 Emma un TC 00:02:35.739 - 00:02:37.724 Emma mir viln redn mer ober tsum ershtns, ikh hob bilder TC 00:02:38.068 - 00:02:43.445 Shlomo mhm TC 00:02:39.772 - 00:02:40.728 Shlomo oh bilder okey TC 00:02:43.046 - 00:02:44.710 Emma kenstu nor zen vos iz inem bilder? TC 00:02:44.075 - 00:02:46.567 Shlomo okey un un ikh zol dikh zogn vos ikh ze? okey okey ikh ze um TC 00:02:46.084 - 00:02:50.638 Emma zogn yo yo haha TC 00:02:47.484 - 00:02:50.566 Shlomo a shleferike ponem TC 00:02:50.638 - 00:02:51.872 Emma yo ober s'iz do an andere vort? vi vilt zikh--vi filt er TC 00:02:51.635 - 00:02:56.472 Shlomo yo TC 00:02:52.290 - 00:02:53.087 Shlomo oh, um er iz mid. okey okey TC 00:02:55.469 - 00:02:58.557 Emma yo haha TC 00:02:57.103 - 00:02:58.700 Shlomo oder shleferik. baemes zog ikh ta-a mol beyde yo TC 00:02:58.703 - 00:03:01.385 Emma yo TC 00:02:59.719 - 00:03:00.489 Shlomo okey, er iz shleferik, ober mid, um TC 00:03:01.494 - 00:03:03.261 Shlomo do iz a levone TC 00:03:03.261 - 00:03:04.449 Shlomo um uh do iz a vald? TC 00:03:04.449 - 00:03:06.670 Shlomo um mit a mit a shlekht [unintelligible] ikh gedenkt a mol nisht di--di--ober ikh meyn az di vort iz take shlekht un ah, yo TC 00:03:06.775 - 00:03:14.491 Shlomo a vald um do iz a bar TC 00:03:14.564 - 00:03:16.159 Shlomo um do iz a fuks TC 00:03:16.159 - 00:03:17.586 Shlomo un do iz a bet TC 00:03:17.685 - 00:03:19.410 Shlomo uh do iz a blat, oder a bletl TC 00:03:19.514 - 00:03:23.174 Emma oh uh TC 00:03:22.280 - 00:03:23.928 Shlomo oh antshultdik iz dos--oh ikh hob farfelt a zayt, antshuldik mir TC 00:03:23.174 - 00:03:26.623 Shlomo okey do iz a sherepakhe TC 00:03:26.623 - 00:03:27.928 Shlomo ah, do iz a hant TC 00:03:27.928 - 00:03:29.710 Shlomo mit a por finger un a grobe finger TC 00:03:29.794 - 00:03:32.202 Shlomo do iz a ku TC 00:03:32.217 - 00:03:33.052 Shlomo um, do iz a a doktor? TC 00:03:33.164 - 00:03:35.596 Shlomo yo, take, okey TC 00:03:35.697 - 00:03:37.384 Shlomo do iz a radyo, an altitshke radyo haha yo TC 00:03:37.475 - 00:03:40.725 Emma haha yo TC 00:03:39.257 - 00:03:40.263 Shlomo un do iz a barg TC 00:03:40.725 - 00:03:42.015 Emma mhm TC 00:03:41.737 - 00:03:42.642 Shlomo zeyer a groysere, un do? TC 00:03:42.062 - 00:03:45.033 Emma un yo TC 00:03:42.682 - 00:03:45.106 Shlomo okey do iz a blat TC 00:03:45.134 - 00:03:46.407 Shlomo uh do zenen volkns un regn? okey TC 00:03:46.548 - 00:03:50.217 Emma mhm TC 00:03:49.112 - 00:03:50.017 Shlomo um, hm, ikh gedenk nisht genoy di vort far dem, dos iz dokh shtrik ober mir dakh iz do a spesifishe vort far yene sort shtrik vos--yo vos iz vos iz TC 00:03:50.217 - 00:03:59.856 Emma s'iz geven shver far ale mentshn haha TC 00:03:56.503 - 00:03:59.146 Emma a mol zogn mentshn vol un a mol garn? TC 00:03:59.912 - 00:04:03.736 Shlomo yo garn? interesant okey, nu TC 00:03:59.957 - 00:04:05.668 Shlomo ikh veys az ven ven me makht epes azoy heyst es geshtrikt, iz ikh hob stam getrakht fun de vort shtrikt ober garn, dos ken ikh nisht TC 00:04:05.765 - 00:04:14.203 Emma yo yo yo TC 00:04:10.054 - 00:04:12.410 Shlomo ot s'iz take gemakht fun vol ober ikh mey--interesant. dos iz a hunt TC 00:04:14.203 - 00:04:18.122 Emma yo TC 00:04:16.399 - 00:04:17.506 Emma yo TC 00:04:17.867 - 00:04:18.839 Shlomo haha um dos iz gelt TC 00:04:18.185 - 00:04:19.870 Shlomo dos um iz kugl TC 00:04:19.976 - 00:04:22.895 Emma un TC 00:04:23.452 - 00:04:24.495 Shlomo mhm TC 00:04:24.245 - 00:04:25.269 Emma do zenen di verter vos zenen tsu shver TC 00:04:24.495 - 00:04:27.361 Shlomo um mayn bobe flegt zogn kugl haha TC 00:04:25.754 - 00:04:31.388 Emma yo haha TC 00:04:27.739 - 00:04:28.779 Emma tsu shver tsu gefinen bilder, kenstu nor leyenen di verter? TC 00:04:29.865 - 00:04:33.909 Shlomo yo ikh vel prubirn, dos iz dos iz zeyer reyne date, hofentlekh haha TC 00:04:33.150 - 00:04:37.517 Emma yo haha TC 00:04:37.087 - 00:04:37.942 Shlomo haha okey um haha TC 00:04:37.565 - 00:04:39.606 Shlomo greyt TC 00:04:39.691 - 00:04:40.902 Shlomo tsurik TC 00:04:40.992 - 00:04:41.816 Shlomo forshung TC 00:04:41.918 - 00:04:43.026 Shlomo makhn TC 00:04:43.112 - 00:04:44.203 Shlomo faynt haha TC 00:04:44.302 - 00:04:45.478 Shlomo khasene TC 00:04:45.481 - 00:04:46.646 Shlomo mishpokhe TC 00:04:46.727 - 00:04:47.649 Shlomo held TC 00:04:47.741 - 00:04:48.674 Shlomo mit TC 00:04:48.791 - 00:04:49.493 Shlomo avade TC 00:04:49.493 - 00:04:50.319 Shlomo yidish TC 00:04:50.398 - 00:04:51.188 Shlomo minut TC 00:04:51.293 - 00:04:52.136 Shlomo royz TC 00:04:52.233 - 00:04:53.218 Shlomo sho TC 00:04:53.313 - 00:04:54.254 Shlomo lernen TC 00:04:54.336 - 00:04:55.285 Shlomo pasirt TC 00:04:55.392 - 00:04:56.342 Shlomo reyn TC 00:04:56.450 - 00:04:57.617 Shlomo mistame TC 00:04:57.706 - 00:04:58.679 Shlomo hart TC 00:04:58.798 - 00:04:59.760 Shlomo redn TC 00:04:59.875 - 00:05:00.701 Shlomo land TC 00:05:00.827 - 00:05:01.559 Shlomo lid TC 00:05:01.665 - 00:05:02.576 Shlomo heymarbet TC 00:05:02.668 - 00:05:03.688 Shlomo gut TC 00:05:03.788 - 00:05:04.781 Shlomo shmueskrayz TC 00:05:04.893 - 00:05:06.066 Shlomo tokhter TC 00:05:06.193 - 00:05:07.125 Shlomo kidush TC 00:05:07.255 - 00:05:08.073 Shlomo royt TC 00:05:08.180 - 00:05:09.137 Shlomo zikher TC 00:05:09.232 - 00:05:10.182 Shlomo shverkeyt TC 00:05:10.273 - 00:05:11.295 Shlomo rov TC 00:05:11.384 - 00:05:12.182 Shlomo port TC 00:05:12.286 - 00:05:13.307 Shlomo port? a havn? ikh zog havn, doz is take a port, vi oyf english? TC 00:05:13.423 - 00:05:18.685 Shlomo okey, dos iz nisht a vort in mayn gevezene vokabu--ikh nits an andere vort TC 00:05:18.971 - 00:05:23.954 Emma ikh meyn az yo, ikh hob es gefinen in a verter--verterbukh, ikh meyn az a sakh mentshn hobn nisht lib doz vort TC 00:05:18.971 - 00:05:26.356 Shlomo yo TC 00:05:24.026 - 00:05:26.157 Shlomo oh okey, vayter. ikh meyn az efsher far a usb port volt ikh dos gezogn haha TC 00:05:26.253 - 00:05:30.716 Emma oops TC 00:05:27.054 - 00:05:27.726 Emma haha TC 00:05:27.726 - 00:05:28.212 Emma yo efsher TC 00:05:30.480 - 00:05:31.672 Shlomo okey haha uh luft TC 00:05:30.779 - 00:05:32.523 Shlomo shtat? ikh zog shtot, iz, oyb dos iz, oh neyn, shtat azoy vi pamelekh TC 00:05:32.631 - 00:05:37.448 Shlomo velkhe vort zol dos zayn? okey okey dos--du host geshribn do shtat TC 00:05:37.539 - 00:05:42.030 Emma ooh TC 00:05:42.039 - 00:05:43.417 Shlomo dos iz a vort vos meynt pamelekh TC 00:05:42.108 - 00:05:45.190 Emma uh huh uh huh TC 00:05:44.705 - 00:05:46.724 Shlomo langzam TC 00:05:45.262 - 00:05:46.323 Shlomo shtat ober TC 00:05:46.393 - 00:05:47.764 Shlomo ikh--efsher meynstu ts--tsu shraybn shtot, vos iz vi a shtot vi montreal? um beyde zenen TC 00:05:47.859 - 00:05:55.190 Emma ikh meyn az TC 00:05:51.337 - 00:05:52.580 Emma beyde zenen beseder TC 00:05:53.092 - 00:05:55.696 Shlomo beseder. okey nu gut. ikh vel zogn beyde, du host yetst beyde ober doz iz in tsvey bazundere--ikh meyn az--ikh veys az a teyl dialektn hobn take shtot un nisht shtat iz--ober far mir iz geven plonterdik vayl--interesant, okey TC 00:05:55.282 - 00:06:08.599 Emma meyn ikh TC 00:05:55.696 - 00:05:56.765 Emma ober dos iz yo a bisl a problem TC 00:05:56.805 - 00:05:59.212 Emma yo haha TC 00:05:59.387 - 00:06:00.393 Emma mhm TC 00:06:01.682 - 00:06:02.755 Emma mhm TC 00:06:04.162 - 00:06:05.590 Emma mhm TC 00:06:07.655 - 00:06:08.982 Shlomo take TC 00:06:08.680 - 00:06:09.491 Shlomo haha take mamesh [unintelligible] emes haha okey haha TC 00:06:09.613 - 00:06:13.670 Shlomo uh likht TC 00:06:13.725 - 00:06:14.774 Shlomo mume TC 00:06:14.857 - 00:06:15.899 Shlomo problem TC 00:06:15.984 - 00:06:16.922 Shlomo dort TC 00:06:17.019 - 00:06:17.915 Shlomo grupe TC 00:06:18.024 - 00:06:19.231 Shlomo talmud TC 00:06:19.337 - 00:06:20.421 Shlomo ve--okey, vayl, nokh a mol, okey neyn, dos iz take talmud dos meynt, heyst gemore TC 00:06:20.493 - 00:06:26.878 Emma mhm TC 00:06:26.404 - 00:06:27.275 Shlomo yo geve--geventlekh oyf yidish zogt men gemore ven--ven me redt vegn gemore, nisht genoy talmud TC 00:06:26.945 - 00:06:32.991 Emma mhm TC 00:06:31.129 - 00:06:32.337 Emma mhm TC 00:06:32.664 - 00:06:33.822 Shlomo vayl, yo, dos iz--stam--mir redn geventlekh vegn nisht nor gemore, yo--talmud dos iz talmud TC 00:06:33.085 - 00:06:40.010 Emma ober talmed iz student TC 00:06:35.904 - 00:06:38.092 Emma mit a yud TC 00:06:39.499 - 00:06:40.792 Shlomo yo, dos iz geshribn mit a yud iz iz oyb dos zol zayn talmed iz dos ekht a feler TC 00:06:40.125 - 00:06:47.195 Emma mm TC 00:06:41.321 - 00:06:42.969 Emma mhm TC 00:06:43.346 - 00:06:44.403 Emma du bist di ershte mentsh vos hobn ge-- TC 00:06:44.882 - 00:06:47.778 Shlomo interesant TC 00:06:47.292 - 00:06:48.779 Emma zey zenen geven frier andere felers ober TC 00:06:48.290 - 00:06:53.465 Shlomo mhm TC 00:06:50.062 - 00:06:51.052 Shlomo okey oh du host zey--ober dos iz di er--ikh bin di ershte vos me--ver di a feler? nu gut. un efsher voltn a teyl mentshn dos geshribn mit a vuv ober ikh meyn az do zol zayn mit a yud, dos iz zikher yo bin gerekht TC 00:06:51.430 - 00:07:03.722 Emma yo beyde yo TC 00:06:54.315 - 00:06:56.654 Emma mhm TC 00:07:00.862 - 00:07:02.054 Emma ikh meyn az TC 00:07:02.297 - 00:07:03.399 Emma a sakh mentshn hobn gemeynt az s'iz talmed TC 00:07:03.399 - 00:07:06.340 Shlomo mhm TC 00:07:03.722 - 00:07:04.332 Shlomo yo az s--s'iz gemore okey TC 00:07:05.887 - 00:07:09.130 Emma yo TC 00:07:07.629 - 00:07:08.619 Shlomo nu yo vayl vayl talmed take ikh--ikh es klingt andersh in mayn kop ven ikh zog talmud khotsh es klingt zeyer endlekh ober ikh meyn take az ikh zog es a bisl andersh TC 00:07:09.208 - 00:07:18.581 Emma velkhe TC 00:07:16.910 - 00:07:18.760 Shlomo so talmud iz dokh de gemore, talmud, un talmed iz di iz di student. zey klingen gants endlekh ikh veys ober okey TC 00:07:18.674 - 00:07:28.344 Emma uh huh TC 00:07:21.163 - 00:07:22.085 Emma yo yo TC 00:07:24.319 - 00:07:25.578 Emma yo yo TC 00:07:26.900 - 00:07:28.143 Shlomo nu merstns TC 00:07:28.403 - 00:07:30.237 Shlomo merstns zogt men gemore haha uh TC 00:07:30.237 - 00:07:31.928 Shlomo frayndshaft TC 00:07:32.003 - 00:07:33.416 Shlomo hoypt TC 00:07:33.535 - 00:07:35.388 Shlomo litvish TC 00:07:35.476 - 00:07:36.916 Shlomo azoy vi mayn um zeyde oyf mayn mames zayt TC 00:07:36.999 - 00:07:40.708 Shlomo shpet TC 00:07:40.765 - 00:07:42.112 Shlomo vokh TC 00:07:42.199 - 00:07:43.416 Shlomo informatzye TC 00:07:43.501 - 00:07:44.924 Shlomo tsayt TC 00:07:44.993 - 00:07:46.114 Shlomo farneplt TC 00:07:46.205 - 00:07:47.845 Emma haha yo TC 00:07:46.610 - 00:07:49.960 Shlomo hm dos iz a gute vort. ikh zog geventlekh nepldik ober farneplt iz oykh gut TC 00:07:47.909 - 00:07:53.006 Emma uh huh TC 00:07:50.846 - 00:07:51.684 Shlomo yidishkeyt TC 00:07:53.006 - 00:07:53.646 Shlomo haha yidishkeyt TC 00:07:53.710 - 00:07:55.422 Shlomo yo yor TC 00:07:55.493 - 00:07:56.712 Shlomo khutspe TC 00:07:56.788 - 00:07:57.662 Shlomo shpilt TC 00:07:57.757 - 00:07:58.965 Shlomo shvesterkind TC 00:07:59.044 - 00:08:00.301 Shlomo dos iz interesant ikh zog shvesterkind ober a sakh mentshn zogn kuzin TC 00:08:00.465 - 00:08:03.924 Emma mhm TC 00:08:02.355 - 00:08:03.192 Emma yo TC 00:08:03.604 - 00:08:04.492 Shlomo yo shkoyekh nishto farvos ikh hof az ikh hob nisht tsugegebn tsu fil-- TC 00:08:04.025 - 00:08:09.824 Emma okey a dank TC 00:08:04.920 - 00:08:06.888 Emma yo dos iz dos iz yo di uh vos, raykh? reyne data yo yo un tsurik tsu frages TC 00:08:07.417 - 00:08:15.629 Shlomo di reyne data haha TC 00:08:11.045 - 00:08:13.334 Shlomo mhm TC 00:08:15.129 - 00:08:15.730 Emma tsum ershtns vos iz dayn mame loshn TC 00:08:15.990 - 00:08:19.814 Shlomo mhm TC 00:08:17.289 - 00:08:18.076 Shlomo mayn mame loshn iz yidish un ikh ken oykh english az mame loshn TC 00:08:19.702 - 00:08:24.129 Emma mhm TC 00:08:23.719 - 00:08:24.539 Shlomo uh mir volt take nisht ken zogn az yidish iz mayn tate loshn un english iz mayn mame loshn vayl ikh red geventlekh yidish mit mayn tatn, un ven ikh bin geven gants yung iz geven azoy az ikh hob shtandik geredt yid--nor yidish mit mayn tatn un er hot nor geredt yidish mit mir un mit mayn mamen nor english TC 00:08:24.129 - 00:08:37.789 Emma uh huh TC 00:08:30.097 - 00:08:31.272 Emma mhm un tsuzamen dayn tatn un mamen vos redt zey TC 00:08:37.252 - 00:08:41.566 Shlomo yo TC 00:08:37.789 - 00:08:38.478 Shlomo uh nu zey redn english geventlekh mit eyn ander TC 00:08:40.459 - 00:08:43.518 Emma mhm mhm TC 00:08:43.057 - 00:08:44.384 Shlomo yo um mayn tate redt uh baemes daytsh mit zayn mame un english, er fleg redn english mit zayn tatn, zikhroyne-livrokhe un ober er hot zikh gelernt um yidish ven er hot zikh megayert geven, um gevorn a yid, un TC 00:08:43.518 - 00:09:00.098 Emma mhm TC 00:08:51.950 - 00:08:53.362 Shlomo derfar bin ikh oyfgevaksn mit yidish TC 00:09:00.098 - 00:09:02.677 Emma mhm TC 00:09:02.329 - 00:09:03.571 Shlomo a bisl daytshish fun mayn bobe ober nisht azoy fil un un english TC 00:09:02.734 - 00:09:07.959 Emma mhm mhm TC 00:09:04.742 - 00:09:06.744 Emma mhm mhm TC 00:09:07.526 - 00:09:08.937 Emma un yo velkhe shprakhn nitstu ven du bist geven a kind TC 00:09:09.686 - 00:09:13.257 Shlomo oh yo nu english un un yidish um yeah yidish hob ikh genitst um mit mayn tatn di gantse tsayt di gantse kinder yorn un in in New York oykh mit farshidene andere mentshn ikh bin gegangen in der pripetshik um shule? di kinder shul uh zuntiks TC 00:09:12.859 - 00:09:29.896 Emma mhm TC 00:09:15.592 - 00:09:16.413 Shlomo um far yidish redndike kinder in New York vos vos fleg makhn on yene yorn ikh meyn az yetst hobn zey an andere grupe di enge benge grupe vos iz endlekh iz yo s'iz dos iz di gevezene enge benge derfar yo um TC 00:09:30.206 - 00:09:42.181 Emma mhm TC 00:09:32.585 - 00:09:33.625 Emma mhm TC 00:09:34.830 - 00:09:35.853 Emma mhm mhm TC 00:09:40.348 - 00:09:42.147 Shlomo frierdike enge benge un um TC 00:09:42.255 - 00:09:44.859 Shlomo oykh geredt yidish mit getseylte andere mentshn ikh meyn farshidene alterlayt un azoy vayter, nisht azoy fil um un ikh hob dokh geredt um daytshish mit mayn omi um biz zi hot bamerkt az ikh red tsu fil yidish mit ir un zi hot oyfgehert leng-oys a vayle yetst red ikh mit ir nokh a mol daytsh ober ikh fleg nisht redn daytsh mit ir leng-oys a vayle un um TC 00:09:44.859 - 00:10:06.729 Emma mhm TC 00:09:50.507 - 00:09:51.580 Emma mhm mhm TC 00:10:02.724 - 00:10:04.000 Emma mhm TC 00:10:05.357 - 00:10:06.211 Shlomo yeah ikh meyn az s'iz do geven a bisl frantseyzish frantseyzish arum um bemeshekh mayne kinder yorn ober nisht azoy fil s'iz merstns geven english un yidish TC 00:10:06.729 - 00:10:16.660 Emma mhm mhm TC 00:10:10.554 - 00:10:11.982 Shlomo un un daytsh a bisl TC 00:10:16.660 - 00:10:18.395 Emma mhm mhm TC 00:10:17.726 - 00:10:18.834 Emma un yo TC 00:10:19.515 - 00:10:20.710 Emma in der kehile mit fraynd in shul TC 00:10:20.710 - 00:10:23.778 Shlomo oh yo uh du meynst um in di kinder yorn oder yetst TC 00:10:23.126 - 00:10:26.225 Emma in der kinder yorn TC 00:10:26.535 - 00:10:27.912 Shlomo okey in der kinder yorn um TC 00:10:27.412 - 00:10:29.265 Shlomo in in shule ale mol nor english um akhuts take in der pripetshik um TC 00:10:29.265 - 00:10:34.274 Shlomo un um TC 00:10:34.297 - 00:10:36.147 Shlomo yeah ikh ikh hob zikh gelernt a kleyn bisl hebreish in in der kinder gortn klasn ober yeah s'iz merstns alts geven oyf english a bisl frantseyzish zikh gelernt in shule oykh ober yo TC 00:10:37.200 - 00:10:48.064 Emma mhm TC 00:10:42.195 - 00:10:43.134 Emma mhm TC 00:10:44.912 - 00:10:45.732 Emma mhm mhm TC 00:10:47.544 - 00:10:48.815 Shlomo english take TC 00:10:48.064 - 00:10:49.411 Emma mhm mit fraynd? TC 00:10:48.815 - 00:10:50.761 Shlomo oh mit fraynd oykh merstns english um TC 00:10:50.261 - 00:10:53.140 Emma mhm un in der kehile TC 00:10:51.746 - 00:10:54.693 Shlomo oykh merstns english yo s'iz nishtkoshe an english redndike-- TC 00:10:54.193 - 00:10:57.562 Emma okey yo TC 00:10:55.189 - 00:10:56.245 Emma nor yidish in pripetshik un mit tatn TC 00:10:56.370 - 00:11:00.076 Shlomo yo TC 00:10:59.576 - 00:11:00.248 Emma mhm TC 00:11:00.200 - 00:11:00.717 Shlomo un TC 00:11:00.248 - 00:11:01.024 Shlomo a mol mit gevise andere--getseylte andere mentshn um yo a mol hot mayn tate mikh genumen um farbrengen in farshidene mer khsidishe uh gegntn mir hobn bazukht um di kleyn derfele Tosh vos iz nisht vayt fun Montreal, dos iz a khsidishe derfl un mir hobn TC 00:11:01.024 - 00:11:16.985 Emma mhm TC 00:11:03.390 - 00:11:04.210 Emma mhm TC 00:11:14.426 - 00:11:15.534 Shlomo mir zenen geforn in Uman in ukraine TC 00:11:17.210 - 00:11:19.685 Emma mhm TC 00:11:19.404 - 00:11:20.630 Shlomo iz dortn hobn mir take geredt a bisl mer yidish um TC 00:11:20.164 - 00:11:23.448 Emma mhm TC 00:11:22.526 - 00:11:23.583 Shlomo ober yo ikh gedenk az s'iz geven nishkoshe a groyte--groyse vayt far mir ven ikh bin geven akhtsn un ikh hob zikh ibergeklaybn do un ikh hob gedarft zukhn andere mentshn mit vemen tsu redn yidish uh mer oft vayl mayn tate iz dokh nisht geven in--do, er iz alts nokh in Winnepeg um iz do hob ikh gefinen ershtns farshidene khsidishe fraynd dernokh farshidene uh eks khsidishe fraynd un yidishistishe fraynd TC 00:11:23.994 - 00:11:46.600 Emma mhm mhm TC 00:11:33.512 - 00:11:35.767 Emma mhm mhm TC 00:11:44.784 - 00:11:47.495 Emma un TC 00:11:47.872 - 00:11:49.118 Emma vi oft hostu gegangen tsum yidish vokh TC 00:11:49.118 - 00:11:51.984 Shlomo uh ikh bin gegangen nor tsvey mol um in di kinder yorn dos iz geven ven ikh bin geven fir un finef yor alt epes azoy yeah un dernokh bin ikh nisht geven biz yo mit uh di letste TC 00:11:51.821 - 00:12:03.166 Emma mhm mhm TC 00:11:53.357 - 00:11:54.768 Emma mhm TC 00:11:57.778 - 00:11:58.784 Emma un dernokh vi a dervaksene TC 00:11:58.807 - 00:12:00.944 Shlomo tsvey yor kum ikh shoyn oyf yidish vokh nokh a mol TC 00:12:03.166 - 00:12:05.956 Emma mhm TC 00:12:05.237 - 00:12:05.866 Emma mhm TC 00:12:05.866 - 00:12:06.496 Shlomo yo TC 00:12:06.232 - 00:12:06.969 Emma un yo ikh meyn az du host shoyn gezogt a bisl ober kenstu dayn TC 00:12:07.414 - 00:12:12.234 Emma mishpokhes dialektn fun yidish TC 00:12:12.324 - 00:12:15.052 Shlomo oh TC 00:12:14.248 - 00:12:14.752 Shlomo uh ikh meyn az yo iz um ven mayn tatn hot zikh gelernt yidish TC 00:12:14.752 - 00:12:19.166 Shlomo hot er zikh dos gelernt fun de--de yivo klal shprakh um TC 00:12:19.246 - 00:12:23.359 Emma mhm TC 00:12:22.331 - 00:12:23.371 Shlomo ober s'iz--er hot prubirt zikh lernen mit a bisl mer fun a poylishe havore fun gevisene verter TC 00:12:23.461 - 00:12:29.338 Emma mhm TC 00:12:27.613 - 00:12:28.805 Shlomo um ikh veys az lemoshl ikh zog geventlekh shlof TC 00:12:29.410 - 00:12:31.961 Shlomo um un ikh ikh bin a mol baaynflust fun fraynd tsu zogn mer vi shlof ober geventlekh zog ikh take shlof TC 00:12:32.036 - 00:12:38.987 Emma um un TC 00:12:32.152 - 00:12:33.125 Emma mhm TC 00:12:36.894 - 00:12:37.900 Shlomo oykh ponem geventlekh, nisht azoy fil ponem TC 00:12:38.987 - 00:12:41.442 Emma mhm mhm mhm TC 00:12:39.020 - 00:12:40.887 Shlomo iz dos di--di zenen verter vos zenen mer poylish in mayn TC 00:12:41.442 - 00:12:44.971 Emma mm mhm TC 00:12:41.940 - 00:12:43.992 Shlomo aroysred, aroysred fun in der heym TC 00:12:44.971 - 00:12:46.979 Emma mm TC 00:12:46.884 - 00:12:47.772 Shlomo um vos ikh zog zi geventlekh alts nokh azoy TC 00:12:47.033 - 00:12:49.659 Shlomo um mayn bobe um oyf mayn mames zayt hot ir oykh gelernt yidish, um zi hot zikh gelernt in a in a yidishe kindershul oykh TC 00:12:49.707 - 00:12:57.366 Emma mhm TC 00:12:53.651 - 00:12:54.404 Emma mhm TC 00:12:57.060 - 00:12:58.100 Shlomo zikh hot zikh gehat a poylish dialekt ober zi hot baemes koym geredt mit mir oyf yidish TC 00:12:57.422 - 00:13:01.778 Emma mm TC 00:13:01.835 - 00:13:02.875 Shlomo emes, mer veyniker in gantsn nisht TC 00:13:01.842 - 00:13:04.005 Emma mhm TC 00:13:03.810 - 00:13:04.833 Shlomo un zi hot davke gevolt az um mayn tate zol lernen mer fun a klal yidish un nisht aza poylishe yidish vayl zi hot gehaltn az s'iz mer um classy TC 00:13:04.035 - 00:13:12.194 Shlomo tsu redn a bisl mer litvish un vos take di klal yidish vi du veyst iz mer litvish TC 00:13:12.267 - 00:13:16.635 Emma mhm mhm TC 00:13:13.580 - 00:13:15.194 Emma yo TC 00:13:16.415 - 00:13:17.371 Shlomo um ikh meyn az yo ikh hob prubirt zikh lernen a bisl vi azoy tsu makhn TC 00:13:16.635 - 00:13:21.623 Shlomo mer fun a code switching vayl s'iz take vikhtik tsu ken redn mit TC 00:13:21.685 - 00:13:24.873 Emma mm TC 00:13:22.912 - 00:13:24.090 Shlomo uh mentshn vos redn mer fun a poylishe dialekt un zikh kenen farshteyn, iz TC 00:13:24.929 - 00:13:28.620 Emma yo TC 00:13:27.722 - 00:13:28.677 Shlomo yo de poylish, ungarishe, ungarishe dialektn, ikh hob zikh gelernt a bisl nokh makhn um, un dos dos kumt tsu nits ven ikh red mit mentshn azoy vi TC 00:13:28.691 - 00:13:37.072 Emma mhm TC 00:13:30.658 - 00:13:31.867 Emma mhm TC 00:13:33.037 - 00:13:34.179 Shlomo vi Eli Benedict un mayn mitvoyner Esti un un, yo andere mentshn fun a khsidishe gegnt TC 00:13:37.072 - 00:13:42.560 Emma mhm mhm TC 00:13:38.741 - 00:13:40.338 Emma mhm mhm TC 00:13:42.302 - 00:13:43.632 Emma un hostu gezogt az TC 00:13:43.632 - 00:13:45.417 Shlomo mhm TC 00:13:45.204 - 00:13:46.008 Emma uh bobe iz litvish oder neyn TC 00:13:45.592 - 00:13:48.961 Shlomo okey neyn iz um oyf mayn mames zayt um mayn mame iz um mayn mames mame iz geven poylish um iz zi hot dokh geredt yidish mit a poylishe um aksent um khotsh ikh hob dos zeyer zeltn koym gehert um un um TC 00:13:48.596 - 00:14:03.460 Emma mhm TC 00:13:54.283 - 00:13:55.053 Emma mhm TC 00:14:01.100 - 00:14:02.090 Shlomo ober derfar zogn mir lemoshl ponem TC 00:14:03.460 - 00:14:05.853 Emma mhm TC 00:14:05.809 - 00:14:06.832 Shlomo vayl dos iz epes vos mayn bobe fleg zogn iz mir zenen geven zikher dos vayter tsu haltn azoy um un TC 00:14:06.112 - 00:14:12.842 Emma mhm TC 00:14:08.272 - 00:14:09.262 Shlomo afile derfar zogn mir bobe, agev, s'volt gedarf zayn bobe oyf klal shprakh TC 00:14:12.842 - 00:14:17.041 Emma mhm TC 00:14:14.364 - 00:14:15.370 Emma mm TC 00:14:16.170 - 00:14:18.104 Shlomo iz TC 00:14:17.182 - 00:14:18.087 Shlomo yo um un TC 00:14:18.127 - 00:14:20.048 Shlomo mayn mayn mayn mames uh tate iz geven fun a litvishe hintergrund ober um in zeyer mishpokhe in zeyer mishpokhe iz do nisht geven azoy fil yidish redn in zayn uh dor er hot dokh gekent leyenen yidish un azoy vayter vayl er iz geven zeyer filshprakhik ober yeah s'iz nisht geven zayn mame loshn vi--vifl ikh farshtey un um vayl vayl zey zenen geven friere imigrantn. oyf mayn tates zayt iz do dokh eyn zayt vos shtamt fun Kentucky lengers a lange vayle un di andere zayt iz iz daytshish TC 00:14:20.048 - 00:14:46.488 Emma mhm TC 00:14:30.952 - 00:14:31.891 Emma mhm TC 00:14:32.775 - 00:14:33.714 Emma haha TC 00:14:43.659 - 00:14:44.632 Emma mhm mhm TC 00:14:46.123 - 00:14:47.416 Emma un itst vos nitstu in der heym TC 00:14:48.570 - 00:14:51.753 Shlomo v--vos tu ikh in der heym TC 00:14:52.114 - 00:14:53.778 Emma nitst far a shprakh TC 00:14:53.278 - 00:14:54.860 Shlomo vos nits ikh in der heym far a shprakh ikh ni--ikh nits um yidish un english, um ikh meyn az mistame in algemeyn a bisl mer english um bafrayt yo mayn mayn mitvoyner Esti redt oykh yidish ober mir redn oft mol tsuzamen oyf english un oft mol a gemish fun english un yidish um un yo mit undzer noenter fraynd Dina Malka red ikh nor oyf yidish um mit andere fraynd ikh volt gezogt az mir hobn a por fraynd vos redn oykh yidish un ven mir farbrengen nitsn mir geventlekh a gemish fun yidish un english um mir nitsn a bisl frantseyzish do um lemoshl um Estis uh shutef redt TC 00:14:54.004 - 00:15:32.827 Emma yo TC 00:14:56.248 - 00:14:57.085 Emma mhm TC 00:14:59.589 - 00:15:00.595 Emma mhm TC 00:15:02.627 - 00:15:03.616 Emma mhm TC 00:15:10.980 - 00:15:11.784 Emma mhm TC 00:15:14.355 - 00:15:15.260 Emma mhm TC 00:15:20.953 - 00:15:21.892 Emma mhm TC 00:15:25.442 - 00:15:26.330 Shlomo um Estis um khaver redt um TC 00:15:32.833 - 00:15:35.859 Emma mhm TC 00:15:34.234 - 00:15:35.088 Shlomo frantseyzish iz zey redn oft mol frantseyzish tsuzamen un ikh mish zikh arayn a mol um iz yo s'iz TC 00:15:35.859 - 00:15:42.614 Emma mhm TC 00:15:38.419 - 00:15:39.290 Emma um TC 00:15:40.359 - 00:15:41.230 Shlomo dray shprakhik mit english zaynendik di shprakh vos ale farshteyn vos farbrengen do ober yo ikh un Esti li--nitsn baemes yidish tsum merstns ven mir viln a soydesdike shprakh TC 00:15:42.637 - 00:15:52.739 Emma mhm TC 00:15:46.502 - 00:15:47.595 Emma mhm TC 00:15:47.595 - 00:15:48.385 Emma mhm TC 00:15:52.543 - 00:15:53.549 Shlomo um TC 00:15:52.745 - 00:15:53.380 Shlomo iz yo oft mol ven mir viln yeah epes zogn vegn emetsn oder haha yo ven mir geyen in a restoran oder epes ober tsu fil fun undzere fraynd kenen yidish iz mir mir trakhn zikh tsu lernen epes an andere mer soyesdike shprakh haha TC 00:15:53.505 - 00:16:06.796 Emma haha TC 00:15:58.466 - 00:15:59.388 Emma yo TC 00:16:01.065 - 00:16:02.004 Emma haha TC 00:16:03.410 - 00:16:03.961 Emma yo TC 00:16:05.385 - 00:16:06.352 Emma yo haha TC 00:16:06.352 - 00:16:07.049 Emma hm host yidish--dos iz nisht a frage fun dos ober--host yidish epes azoy vi Pig Latin? TC 00:16:08.017 - 00:16:14.508 Shlomo oh ooh take ikh veys nisht dos vol--dos iz a gute gedank um "osdey izdey a a ey utegey" haha TC 00:16:13.890 - 00:16:21.393 Emma "etvey ayzey" TC 00:16:21.568 - 00:16:24.110 Shlomo haha TC 00:16:21.787 - 00:16:22.405 Emma "erzey ershvey" TC 00:16:25.365 - 00:16:27.620 Shlomo oof okey ober ikh hob dokh yo farshtanen TC 00:16:27.305 - 00:16:29.881 Emma hahaha TC 00:16:29.791 - 00:16:34.280 Shlomo yo okey ikh zol dos prubirn mit Esti un mir veln zen vos vet zayn TC 00:16:30.275 - 00:16:34.297 Shlomo yo s'iz interesant vayl mit Esti prubir ikh um zi zi ken mer fun a a dialekt vi ikh un Dina Malka yetst vayl zi farbrengt shoyn lang mit mit yidishistn ober ikh nits etlekhe verter mit ir vos ikh volt nisht genitst mit mayne eltern vos ikh volt nisht genitst mit dir afile s'iz s'iz a bisl an andere TC 00:16:34.297 - 00:16:51.160 Emma nu haha TC 00:16:34.511 - 00:16:35.770 Emma mhm TC 00:16:39.709 - 00:16:40.765 Emma mhm TC 00:16:41.177 - 00:16:42.436 Emma mm TC 00:16:43.117 - 00:16:44.461 Emma mhm TC 00:16:48.332 - 00:16:49.321 Emma mhm TC 00:16:50.998 - 00:16:51.802 Shlomo vi azoy mir redn TC 00:16:51.268 - 00:16:52.612 Emma mhm TC 00:16:52.297 - 00:16:53.054 Shlomo yo TC 00:16:52.652 - 00:16:53.590 Emma mhm TC 00:16:53.054 - 00:16:53.827 Shlomo ober s'iz vayter yidish ha TC 00:16:53.732 - 00:16:55.413 Emma yo TC 00:16:55.200 - 00:16:56.712 Emma un yo TC 00:16:56.870 - 00:16:59.125 Emma du host TC 00:17:00.026 - 00:17:01.269 Emma yo du host tsu-- TC 00:17:02.608 - 00:17:04.200 Emma yidish un english zenen beyde mame loshn ober hostu TC 00:17:04.200 - 00:17:07.718 Shlomo yo TC 00:17:06.725 - 00:17:07.563 Emma gehat uh shulbildung? TC 00:17:07.718 - 00:17:10.803 Shlomo oh in in eng--far english oder far yidish? a bisl fun beyde yo TC 00:17:10.505 - 00:17:16.507 Emma far zey? TC 00:17:10.843 - 00:17:12.220 Emma mm TC 00:17:13.745 - 00:17:14.937 Shlomo vegn zey TC 00:17:16.614 - 00:17:19.156 Emma vegn TC 00:17:16.648 - 00:17:18.144 Emma yo TC 00:17:18.808 - 00:17:19.629 Shlomo oh interesant okey TC 00:17:20.023 - 00:17:21.741 Shlomo d--dos heyst azoy vi in mayn shule ven ikh hob gehat um english literatur klas, dos meynstu? TC 00:17:21.741 - 00:17:27.020 Emma uh nisht azoy fil mer hostu genemen klasn TC 00:17:26.857 - 00:17:31.897 Shlomo okey vos meynstu take TC 00:17:28.055 - 00:17:29.551 Emma tsu lernen zikh yidish yo TC 00:17:32.055 - 00:17:34.799 Shlomo zikh tsu lernen di shprakhn TC 00:17:32.072 - 00:17:34.462 Shlomo neyn vayl dos iz dokh mayn mame loshn ikh fil zikh gants flisik ikh hob yo a bisl literatur klasn genumen iz um TC 00:17:34.552 - 00:17:41.240 Emma yo TC 00:17:37.016 - 00:17:37.870 Emma mhm TC 00:17:40.054 - 00:17:41.060 Shlomo in uh TC 00:17:41.240 - 00:17:42.582 Shlomo McGill hob ikh mit a por yor tsurik genumen vos hot gezolt zayn di avansirte yidishe literatur klas, um s'iz do oykh geven a bisl zikh lernen yidish vayl uh di andere studentn zenen nisht geven azoy avansirt un take ikh meyn TC 00:17:42.582 - 00:17:55.184 Emma mhm mhm TC 00:17:48.457 - 00:17:49.548 Emma mhm TC 00:17:51.073 - 00:17:51.860 Emma mhm TC 00:17:53.435 - 00:17:54.492 Shlomo ikh hob zikh oykh gehat vos tsu lernen zenen do farshidene gramatishe felern vos uh me me zol zikh vayter lernen um ober yeah ikh hob zey--ikh hob keyn mol nisht genumen um yidish azoy tsu zogn um TC 00:17:55.477 - 00:18:08.144 Emma yo TC 00:17:58.852 - 00:17:59.774 Emma mhm mhm TC 00:18:01.265 - 00:18:02.356 Emma yo yo TC 00:18:06.244 - 00:18:07.683 Emma hostu genemen klasn in andere shprakhn? TC 00:18:07.683 - 00:18:10.490 Shlomo yo uh ikh hob zikh gelernt alts dervaksene um frantseyzish un hebreish un a kleyn bisl arabish oykh ikh hob genumen beginner klas arabish TC 00:18:09.990 - 00:18:20.328 Emma mhm TC 00:18:13.989 - 00:18:14.979 Emma mhm bistu flisik in hebreish? TC 00:18:19.170 - 00:18:21.762 Shlomo uh TC 00:18:21.296 - 00:18:22.356 Shlomo ikh ken haltn a shmues ober um yeah nisht nisht zeyer a flisike shmues ober ikh ken yo um yeah in di letse por yor un un ikh um ikh bin mer flisik meyn ikh in um TC 00:18:22.356 - 00:18:33.789 Shlomo loshn koydesh um dos yo um tanakh hebreish un sider hebreish TC 00:18:33.789 - 00:18:39.434 Emma yo TC 00:18:36.163 - 00:18:36.798 Emma yo TC 00:18:38.627 - 00:18:39.582 Shlomo iz dos iz dos hob ikh zikh gelernt merstns on formele klasn ober stam durkh davenen un lernt toyre un azoy vayter ober ikh meyn az ikh bin shoyn relativ flisik in dem TC 00:18:39.434 - 00:18:49.238 Emma mm mhm TC 00:18:45.394 - 00:18:47.615 Emma mhm TC 00:18:48.954 - 00:18:49.724 Shlomo um TC 00:18:49.238 - 00:18:50.062 Emma in redn nisht nor leyenen TC 00:18:50.237 - 00:18:52.475 Shlomo ikh meyn geventlekh TC 00:18:52.329 - 00:18:54.280 Shlomo iz dos in mayn derlebn nisht iz dos nisht davke a shprakh vos men redt spontanerheyt gantse zatsn oyf dem iz dos iz mer nitslekh far lernen un a mol a bisl shraybn oykh yeah iz yo um ikh volt nisht gezogt az ikh ken TC 00:18:54.337 - 00:19:10.818 Emma mhm TC 00:19:00.885 - 00:19:01.908 Emma mhm yo TC 00:19:03.382 - 00:19:04.389 Shlomo ikh TC 00:19:11.600 - 00:19:12.404 Shlomo ikh shaf geventlekh nisht flisikheyt naye zatsn oyf loshn koydesh ikh nits yidish ven ikh TC 00:19:12.849 - 00:19:17.605 Emma mhm TC 00:19:14.739 - 00:19:15.627 Shlomo leyenen loshn koydesh un ikh vil tsu tsugebn epes um TC 00:19:17.605 - 00:19:22.175 Emma yo TC 00:19:17.659 - 00:19:18.564 Shlomo ah ikh hob gevolt yo ikh hob genumen ven ikh bin geven zeksn yor alt a sort um TC 00:19:22.367 - 00:19:27.423 Shlomo uh zats ibervayzn az ikh redt yidish far a shule kredit iz dos hob ikh take geton iz ikh hob genumen ofitsyel ikh hob a kredit far tsvey nivo in yidish vu ikh hob stam gemakht a test tsu bavayzn az ikh red take shoyn gut genug TC 00:19:27.446 - 00:19:41.446 Emma mm TC 00:19:31.074 - 00:19:32.148 Emma uh huh TC 00:19:33.724 - 00:19:34.527 Emma uh huh TC 00:19:37.774 - 00:19:38.729 Emma uh huh uh huh TC 00:19:40.946 - 00:19:41.952 Shlomo iz TC 00:19:41.452 - 00:19:42.234 Shlomo dos iz endlekh tsu nemen a klas ober nor di zelbe. okey. antshuldik. ikh gib lange entfern TC 00:19:42.234 - 00:19:47.454 Emma yo TC 00:19:42.262 - 00:19:43.015 Emma yo TC 00:19:43.984 - 00:19:44.804 Emma yo TC 00:19:45.030 - 00:19:45.867 Emma neyn neyn neyn TC 00:19:45.941 - 00:19:46.964 Emma neyn keyn problem TC 00:19:47.359 - 00:19:48.955 Emma un TC 00:19:49.384 - 00:19:51.537 Emma yo vi oft nitstu yidish togteglekh TC 00:19:51.932 - 00:19:55.486 Shlomo oh okey um hm TC 00:19:54.986 - 00:19:56.937 Shlomo nu es vendt zikh in der tog um TC 00:19:57.534 - 00:19:59.767 Emma mhm TC 00:19:58.817 - 00:19:59.469 Shlomo vi ikh hob bashribn um ven ikh farbreng a gants tog mit Dina Malka iz di gantse tog oyf yidish. ven ikh farbreng a gants tog mit Esti um iz di merste fun di tog oyf english un shtikln fun di tog zenen oyf yidish, un es iz oykh azoy mit Estis mishpokhe. um ikh hob do gezogt mishpokhe vayl ikh hob getrakht vegn Esti ikh zog geventlekh mishpokhe, iz es nisht interesant? TC 00:19:59.767 - 00:20:19.246 Emma mhm TC 00:20:01.365 - 00:20:02.506 Emma mhm TC 00:20:13.819 - 00:20:14.504 Emma mhm mhm TC 00:20:20.923 - 00:20:21.457 Shlomo haha iz um TC 00:20:20.957 - 00:20:22.368 Shlomo yo uh iz iz es vendt zikh in der tog. a teyl teg red ikh zeyer veynik yidish uh me me ken zogn ven ikh ven ikh trakht ven ikh bin aleyn un ikh trakht mit zikh aleyns um TC 00:20:22.695 - 00:20:33.354 Emma dos iz di nekste frage yo haha TC 00:20:32.449 - 00:20:34.619 Shlomo oh take okey nu oyb azoy ikh trakht merstns oyf english ober ikh trakht oft mol ikh trakht oft mol oyf yidish TC 00:20:33.613 - 00:20:40.149 Emma yo yo TC 00:20:35.672 - 00:20:36.492 Emma mhm TC 00:20:37.342 - 00:20:38.247 Emma mhm mhm TC 00:20:39.705 - 00:20:40.829 Shlomo um un shraybn shraybn ikh merstns oyf english ober oft mol oyf yidish. iz, yo, dos iz--un ikh trakht um TC 00:20:40.149 - 00:20:48.322 Shlomo ikh volt gezogt az yedn tog trakht ikh khotsh a bisl oyf frantseyzish efsher a kleyntshik bisl oyf hebreish un TC 00:20:48.851 - 00:20:55.083 Shlomo etlekhe mol oyf yidish un merstns oyf english TC 00:20:55.083 - 00:20:58.059 Emma mhm TC 00:20:56.360 - 00:20:57.215 Emma mhm mhm TC 00:20:57.559 - 00:20:58.784 Emma un TC 00:21:00.090 - 00:21:01.231 Emma velkhe et--etnishkeyt batrakhtsu az du bist TC 00:21:02.351 - 00:21:06.209 Shlomo oh okey um nu ikh bin un nish--yidish um ashkenazish yidish um fun yo merstns poylish un oykh litvish iz a gemish um kh'fil zikh a bisl noenter tsu di poylisher um kultur TC 00:21:05.709 - 00:21:17.595 Emma mhm TC 00:21:08.089 - 00:21:08.825 Emma mhm TC 00:21:08.983 - 00:21:09.719 Emma mhm TC 00:21:15.935 - 00:21:16.874 Shlomo un ikh bin oykh etnish daytshish un ikh bin oykh TC 00:21:17.595 - 00:21:22.848 Emma mhm TC 00:21:19.834 - 00:21:20.739 Shlomo um etnish um TC 00:21:23.327 - 00:21:25.295 Shlomo s'iz shver tsu bashraybn di letste vayl mir zenen geven in amerike undzer mishpokhe shoyn um zint der revolutsyonele milkhome um ober di mishpokhe shtamt mistame fun fun um velshnland un shotland ober ikh m--ikh zog take Kentucky un oder epes azoy vayl take mir zenen geven in Kentucky shoyn zeyer lang iz dos iz mayn letste um etnishkeyt ober ikh fil zikh merstns farbunden tsu di yidishe etnishe identitet un di daytshishe TC 00:21:25.672 - 00:21:52.534 Emma mhm TC 00:21:32.574 - 00:21:33.530 Emma yo yo TC 00:21:42.834 - 00:21:44.701 Emma mhm TC 00:21:52.099 - 00:21:52.970 Shlomo um yo ashkenazish yidish identitet yo TC 00:21:52.534 - 00:21:55.990 Emma mhm TC 00:21:53.128 - 00:21:53.965 Emma yo TC 00:21:54.832 - 00:21:55.653 Emma un bistu a yidishist TC 00:21:55.997 - 00:21:57.965 Shlomo uh TC 00:21:58.022 - 00:21:58.753 Shlomo ikh meyn az yo, ikh bin nisht azoy um farbrengt vegn dem vi Dina Malka kh'hob getrakht vegn dem mit a por teg tsurik vayl s'iz take der gantse inyen fun hobn izm iz az mir meynt az durkh ton epes vet mir makhn di velt beser TC 00:21:58.753 - 00:22:13.248 Emma mhm TC 00:22:12.838 - 00:22:13.726 Shlomo iz TC 00:22:13.248 - 00:22:14.030 Shlomo in a gevisn zin halt ikh az oyb ikh red un helf andere redn yidish makht es di velt beser TC 00:22:14.120 - 00:22:20.881 Emma mhm TC 00:22:20.364 - 00:22:21.235 Shlomo ober TC 00:22:21.140 - 00:22:22.231 Shlomo ikh veys nisht es zenen do oykh andere zakhn vos zenen vikhtik komunikatsye iz vikhtik ikh hob a bisl TC 00:22:22.744 - 00:22:28.019 Emma yo TC 00:22:25.039 - 00:22:26.115 Emma yo TC 00:22:26.115 - 00:22:27.074 Shlomo ikh fil zikh az a mol iz di yidishizm a bisl um a bisl defensiv um az TC 00:22:28.329 - 00:22:35.444 Shlomo ven ven ven me redt geventlekh a shprakh hofentlekh iz es merstns tsu redn s'iz hofentlekh nisht merstns keday tsu makhn di velt beser s'iz mir a bisl es filt zikh a bisl um TC 00:22:36.294 - 00:22:47.290 Emma mhm TC 00:22:43.483 - 00:22:44.877 Shlomo yeah uh mensthlekh geshafn a bisl a bisl artifis--artificial TC 00:22:47.415 - 00:22:53.500 Emma tsu shtark? TC 00:22:49.524 - 00:22:50.919 Emma mhm mhm TC 00:22:52.764 - 00:22:54.580 Shlomo s'iz do a vort vos ikh nits oftlekh far artificial vos kumt mir nisht in zinen punkt itster nu ober um s'iz yeah s'iz s'iz s'iz nisht az s'iz tsu shtark ikh hob lib di bren vos mentshn brengen ven zey zenen idyologish vegn epes s'iz stam az ikh aleyn TC 00:22:53.540 - 00:23:06.714 Emma yo yo yo TC 00:22:56.527 - 00:22:57.770 Emma mhm TC 00:23:02.315 - 00:23:03.181 Emma mhm TC 00:23:03.181 - 00:23:04.182 Emma mhm TC 00:23:04.880 - 00:23:05.819 Shlomo um TC 00:23:06.787 - 00:23:07.636 Shlomo ikh hob nisht zayn li--ikh hob nisht lib tsu zayn azoy idyologish vegn mayn shprakh far mir iz es mer bakvem az ikh batrakht az s'iz take mayn shprakh un s'iz gants normal dos tsu redn, um un ikh hob zeyer lib tsu gefinen andere mentshn mit vemen tsu redn yidish ober es iz mir nisht spetsyel vikhtik az zey zoln zayn yidishistn vos viln trakhtn TC 00:23:07.636 - 00:23:26.424 Emma mhm TC 00:23:15.529 - 00:23:16.332 Emma mhm mhm TC 00:23:17.216 - 00:23:18.661 Emma mhm TC 00:23:25.097 - 00:23:25.968 Shlomo di zelbe vegn vegn di velt vegn di shprakh TC 00:23:26.565 - 00:23:29.984 Emma un kenstu zogn vos iz a yidishistn TC 00:23:27.830 - 00:23:31.672 Shlomo okey nu um ikh--ikh uh TC 00:23:31.391 - 00:23:34.760 Shlomo mayn idee, ikh veys az ofitsyel es zenen do farshidene bataytn un me ken zogn az a yidishist iz emetser vos forsht yidish lemoshl, me ken zogn az a yidishist iz a mentsh vos hot lib tsu um TC 00:23:36.487 - 00:23:48.668 Shlomo tsu uh oyflebn di yidishe shprakh oder tsu um makhn mer TC 00:23:48.668 - 00:23:53.407 Shlomo mer farshpreyt um TC 00:23:53.717 - 00:23:56.009 Shlomo di yidishe shprakh, ikh meyn az a yidishiste iz iz a mentsh vos um TC 00:23:56.009 - 00:24:00.562 Shlomo yeah vos TC 00:24:00.973 - 00:24:02.283 Shlomo vos halt take ideologish az mir zol redn yidish oyb men hot a yidish redndike yerushe, ober oykh vos halt az mir zol dos ton in a gevisn oyfn. un yene tsveyte teyl hob ikh veyniker lib, es iz do a yidishiste kehile vi du veyst, um, in velkhe men hot um gevise klolim geshafn, vos nemen nisht arayn vi di merste yidish redndike mentshn redn, um s'iz do TC 00:24:04.685 - 00:24:30.645 Shlomo a gevise, um me legt oft mol de de trop oyf redn nor yidish un nisht araynmishn andere shprakhn oder um TC 00:24:30.645 - 00:24:38.733 Shlomo take oyf der klal dialekt khotsh ikh meyn az dos vert bislekhvayz veyniker populer ober vayter s'iz do ba--bafrayt ven me lernt naye mentshn yidish iz dos um epes zeyer vikhtik in di yidishistn krayzn, un ikh halt az dos makht nishkoshe um a shmole kultur oyb me vil nisht--oyb men iz kegn araynmishn andere zakhn meyn ikh az dos farshvakht di kehile vos men shaft, iz ikh hob beser lib de sort yidishizm vos me redt--vos me zet um bay khsidim un bay eks khsidim un stam bay mentshn vos zenen nisht azoy fartift in yidishizm genoy, az me redt yidish men hot lib tsu redn yidish me vil vayter redn yidish un lernen di kinder yidish un TC 00:24:38.942 - 00:25:24.397 Emma mhm TC 00:24:46.502 - 00:24:47.508 Emma mhm TC 00:25:03.208 - 00:25:03.978 Emma mhm TC 00:25:18.514 - 00:25:19.267 Emma mhm TC 00:25:23.897 - 00:25:25.055 Shlomo s'iz, ikh halt az s'iz zeyer gut, ikh halt az a sakh mentshn vos redn nisht yidish zoln dos zikh lernen TC 00:25:24.555 - 00:25:30.185 Emma mhm TC 00:25:29.617 - 00:25:30.539 Shlomo ober TC 00:25:30.292 - 00:25:31.265 Shlomo yeah ikh meyn az, s'iz do a gevise sort TC 00:25:31.625 - 00:25:34.980 Shlomo bren far a gevise sort gedank fun vos iz rikhtik, a sort preskriptivizm vos kumt mit yidishizm vos ikh hob nisht azoy shtark lib TC 00:25:34.980 - 00:25:44.557 Emma mhm TC 00:25:40.654 - 00:25:41.710 Emma mhm TC 00:25:41.919 - 00:25:42.959 Shlomo um mayne eltern meyn ikh filn zikh endlekh ikh volt gezogt az mayne eltern ven ikh bashrayb zey zog ikh take az zey zenen yidishistn un ikh oykh vayl dos iz ikh geher tsu di yidishistishe shprakh um kultur, ober mayn tate hot dokh bekavone prubirt zikh lernen farshidene dialektn araynmishn a sakh poylishe dialekt in undzer klal dialekt vayl take undzer mishpokhe shtamt merstns fun poyln s'iz di di religise trad--de religyeze traditsyes vos mir hobn in di heym zenen merstns poylish vayl um mir mir uh TC 00:25:44.557 - 00:26:13.995 Emma mhm TC 00:26:03.317 - 00:26:04.272 Shlomo hobn a a sort neokhsidishe um tsugang tsu yidishkeyt iz iz mir mir dertseyln mayses fun khsidishe [unintelligible] un azelkhe zakhn khotsh mir zenen nisht ortodoksish, i--un khsides vi du veyst, iz merstns bazirt in poyln un ungern nisht afile in lite iz derfar iz undzer kultur in der heym mer poylish vi litvish TC 00:26:13.995 - 00:26:32.170 Emma mhm TC 00:26:18.386 - 00:26:19.392 Emma mhm TC 00:26:22.925 - 00:26:23.898 Emma mhm TC 00:26:24.967 - 00:26:25.974 Emma mhm TC 00:26:28.865 - 00:26:29.585 Shlomo um TC 00:26:32.170 - 00:26:32.836 Shlomo iz TC 00:26:32.836 - 00:26:33.807 Shlomo take TC 00:26:33.807 - 00:26:34.917 Shlomo ikh meyn az s'iz zey un mir beyde um mer vikhtik az men zol opshatsn di vunder-- TC 00:26:35.599 - 00:26:42.270 Shlomo lekhkeyt fun di ale farshidene nuskhoes fun yidishn shprakh vos eksistirn koylel di vos mishn arayn a sakh modern hebreish un a sakh english un az men zol zayn farbunden tsu di ale farshidene hayntike yidish redndike kehiles koylel di farshidene khsidishe vos men gefilt tsu gefint un--oyfn internets, um s'iz do a forum vos heyst Kave Shtibel un an andere vos heyst i-velt, iz dos zenen tsvey um forums oyf velkhe khsidishelayt merstns shraybn, iz mayn tate iz nishkoshe aktiv mit de Kave Shtibel un makht zayn--lernen zakhn ve--fun fun i-velt un s'iz take TC 00:26:42.270 - 00:27:16.425 Emma mhm mhm mhm TC 00:27:06.767 - 00:27:09.680 Shlomo yeah ven ikh bin ongekumen in Montreal hob ikh zikh farkhavert mit etlekhe khsidim do yetst red ikh merstns nisht mit zey azoy fil vayl s'iz shver tsu zayn kvir un um TC 00:27:16.425 - 00:27:24.693 Shlomo farbringen azoy noent mit zey tsum badoyern ober eks-khsidim TC 00:27:24.693 - 00:27:28.799 Emma mhm TC 00:27:25.852 - 00:27:27.297 Emma yo TC 00:27:28.535 - 00:27:29.390 Shlomo zenen zeyer bakvem haha TC 00:27:28.890 - 00:27:30.453 Emma yo TC 00:27:30.324 - 00:27:31.111 Shlomo iz heymish haha TC 00:27:30.594 - 00:27:32.056 Shlomo nu vos nokh TC 00:27:32.889 - 00:27:34.126 Shlomo mhm TC 00:27:34.126 - 00:27:34.942 Emma uh TC 00:27:34.357 - 00:27:35.785 Shlomo di yidish vokh iz ober vunderlekh ikh hob zeyer shtark lib di yi--yidish vokh khotsh s'iz gefilt mit yidishistn haha TC 00:27:35.927 - 00:27:40.800 Emma yo haha TC 00:27:40.280 - 00:27:41.506 Shlomo yo haha TC 00:27:40.800 - 00:27:41.979 Emma filstu oytentish ven du redst say english say frantseyzish say yidish TC 00:27:42.407 - 00:27:48.948 Shlomo yo TC 00:27:48.094 - 00:27:48.914 Shlomo interesant az du host oykh gefregt vegn frantseyzish ikh fil zikh veyniker oytentish ven ikh red frantseyzish vayl take hob zikh gelernt frantseyzish a--a sakh shpeter ins lebn, un yeah ikh ikh um TC 00:27:49.359 - 00:27:59.565 Emma mhm TC 00:27:53.662 - 00:27:54.618 Emma mhm TC 00:27:56.632 - 00:27:57.554 Shlomo ikh fil zikh a bisl veyniker--veyniker oytentish ven ikh red um TC 00:27:59.565 - 00:28:03.860 Shlomo ven ikh prubir nokh makhn a mer um ungarishe poylishe dialekt TC 00:28:03.860 - 00:28:08.062 Emma mhm TC 00:28:07.652 - 00:28:08.810 Shlomo vayl take dos iz veyniker noent tsu mayn harts um TC 00:28:08.062 - 00:28:11.307 Emma mhm mhm TC 00:28:10.099 - 00:28:11.206 Shlomo ikh fil zikh vayter TC 00:28:11.567 - 00:28:12.939 Shlomo nishkoshe oytentish ober veyniker TC 00:28:12.939 - 00:28:15.023 Emma mhm haha TC 00:28:14.216 - 00:28:15.425 Shlomo um iz yo ven ikh red yidish azoy vi ikh red mit dir fil ikh zikh gants oytentish TC 00:28:15.023 - 00:28:19.799 Emma mhm mhm TC 00:28:19.093 - 00:28:20.217 Shlomo um azoy red ikh in mayn kop tsu zikh aleyn TC 00:28:19.799 - 00:28:23.727 Emma mhm mhm mhm haha TC 00:28:22.822 - 00:28:24.385 Shlomo un azoy leyen ikh ven ikh leyen bikher iz far vos zol ikh zikh nisht filn oytentish haha TC 00:28:23.767 - 00:28:28.523 Emma mhm TC 00:28:25.624 - 00:28:26.495 Emma yo TC 00:28:28.003 - 00:28:28.857 Shlomo un english oyf far--farshteyt zikh ikh meyn--in english ken ikh zikh filn mer umoytentish oykh natirlekh ven ikh ven ikh TC 00:28:28.523 - 00:28:35.189 Emma yo TC 00:28:29.825 - 00:28:30.612 Shlomo um red zeyer nisht formel oder zeyer zeyer formel, di beyde filn zikh nisht azoy oytentish TC 00:28:35.189 - 00:28:41.463 Emma haha yo TC 00:28:38.786 - 00:28:39.711 Emma yo yo yo yo yo TC 00:28:39.711 - 00:28:41.311 Shlomo um dos iz an interesante frage, ikh bin naygerik vifl mentshn hobn gezogt az zey filn zikh nisht oytentish s'iz TC 00:28:41.469 - 00:28:47.302 Emma yo yo ikh-- TC 00:28:46.532 - 00:28:48.534 Shlomo efsher mentshn vos hobn zikh gelernt shpeter--ikh fil zikh oyf frantseyzish iz es mir nisht azoy oytentish TC 00:28:47.561 - 00:28:51.757 Emma ikh meyn az s'iz do efsher problemen mit di i--idee oytentish? TC 00:28:48.894 - 00:28:54.592 Shlomo yo ikh ikh prubir zikh zorgn tsu fil vegn tsi ikh bin oytentish tsi nisht TC 00:28:53.569 - 00:28:57.882 Emma yo oyf english ikh hob gefinen feel like yourself un efsher iz dos a bisl gringer TC 00:28:57.382 - 00:29:03.029 Shlomo yo TC 00:28:57.973 - 00:28:59.080 Shlomo oh TC 00:29:01.010 - 00:29:02.219 Shlomo ikh meyn vayl do vos gekent mir fregn tsi filstu zikh vi zikh aleyns TC 00:29:02.529 - 00:29:05.847 Emma yo efsher haha TC 00:29:05.972 - 00:29:07.720 Shlomo yeah ober yo? afile ven ikh red frantseyzish ikh fil zikh vi zikh aleyn sort a prubirt--s'iz take, ober ikh hob yo bamerkt az es zenen do farshidene perzenlekhkeytn vos ikh vayz mer oyf farshidene shprakhn dos iz du host mistame oykh bamerkt TC 00:29:06.714 - 00:29:21.114 Emma haha TC 00:29:10.646 - 00:29:11.737 Shlomo iz TC 00:29:21.114 - 00:29:21.865 Shlomo yo take s'iz interesant az ikh fil zikh vi zikh aleyns ober a bisl an andere mentsh, ven ikh red frantseyzish oder ven ikh red daytsh, un ven ikh red TC 00:29:21.865 - 00:29:29.340 Emma mhm TC 00:29:25.631 - 00:29:26.587 Emma yo TC 00:29:26.677 - 00:29:27.532 Emma yo TC 00:29:27.673 - 00:29:28.392 Shlomo english un ven ikh red yidish fil ikh zikh oykh a bisl andersh di beyde s'iz mir geven interesant ven ikh bin geven a kind TC 00:29:29.340 - 00:29:36.074 Shlomo hob ikh zikh gefilt a zeyer spetsifishe perzenlekhkeyt ven ikh hob geredt yidish, a mer mishpokhedike perzenlekhkeyt TC 00:29:36.074 - 00:29:42.182 Emma mhm TC 00:29:41.780 - 00:29:42.989 Shlomo s'iz geven interesant ven ikh bin geven akhtsn un hekher akhtsn ikh hob zikh gelernt tsu debreytern mayn perzenlekhkeyt oykh oyf yidish TC 00:29:42.182 - 00:29:50.738 Emma mhm TC 00:29:50.353 - 00:29:51.579 Shlomo mit zikh bakenen mit andere farshidene layt TC 00:29:50.738 - 00:29:53.801 Emma mhm TC 00:29:53.357 - 00:29:54.515 Shlomo un in yede shtot vu ikh hob gevoynt hob ikh gefinen a zakh mentshn mit vemen tsu redn yidish in western Massachussets hob ikh dokh zikh bakent mit a sakh yidishistn, in yerusholayem un Toronto--in Manitoba uh bin ikh nisht geven a dervaksene mentsh zeyer lang um es zenen do a por uh altere yidishistn dortn TC 00:29:53.801 - 00:30:11.457 Emma yo yo TC 00:30:00.613 - 00:30:01.884 Emma yo ober in in Manitoba? TC 00:30:01.884 - 00:30:04.302 Emma mhm TC 00:30:08.190 - 00:30:09.399 Emma mhm TC 00:30:10.957 - 00:30:11.997 Shlomo iz mayn tate hot mit vemen tsi--tsu redn, ober yeah in mayn elter nisht azoy fil TC 00:30:11.548 - 00:30:16.267 Emma yo TC 00:30:15.800 - 00:30:16.587 Shlomo in in in Massachusetts un in Montreal un in yerusholayem yo iz yo ha TC 00:30:16.290 - 00:30:21.582 Emma yo TC 00:30:20.137 - 00:30:20.823 Emma yo TC 00:30:20.863 - 00:30:22.224 Emma un TC 00:30:22.635 - 00:30:23.979 Emma yo TC 00:30:25.099 - 00:30:26.122 Emma hostu geredt a mol mer un a mol veyniker adurkh dayn lebn? TC 00:30:26.263 - 00:30:31.910 Shlomo yo um ikh meyn az TC 00:30:31.595 - 00:30:33.378 Shlomo ven ikh bin geven uh efsher TC 00:30:33.418 - 00:30:35.825 Shlomo yo take akhtsn yor alt a bisl nayntsn yor alt hob ikh geredt yidish gants veynik, baemes nor mit mayn tatn TC 00:30:36.034 - 00:30:42.215 Emma mhm TC 00:30:40.286 - 00:30:41.326 Emma mhm TC 00:30:41.484 - 00:30:42.676 Shlomo um vayl ikh hob nokh nisht gehat zikh bakent mit khsidim do um un ven ikh bin geven um TC 00:30:42.215 - 00:30:51.856 Emma mhm TC 00:30:47.272 - 00:30:48.397 Shlomo yeah niderike vi--yinger vi zeks yor alt un elter vi nayntsn yor alt hob ikh geredt yidish mer oft um TC 00:30:52.689 - 00:30:59.990 Emma mhm TC 00:30:56.975 - 00:30:57.745 Shlomo yeah ikh meyn az di letste um TC 00:31:00.350 - 00:31:02.718 Shlomo efsher por yidish red ikh mer yidish vi frier, vos iz zeyer sheyn, vayl TC 00:31:02.718 - 00:31:07.165 Emma mhm TC 00:31:05.565 - 00:31:06.453 Shlomo um tsulib di gute fraynd fun di yidish vokh un di gute kehile vos mir hobn do un Esti un azoy vayter um TC 00:31:07.165 - 00:31:14.455 Emma mhm TC 00:31:11.825 - 00:31:12.427 Shlomo un TC 00:31:14.455 - 00:31:15.481 Shlomo yeah iz yo, di entfer iz yo TC 00:31:15.859 - 00:31:18.299 Emma mhm mhm TC 00:31:17.799 - 00:31:19.042 Emma un TC 00:31:19.723 - 00:31:21.112 Emma far vos redstu yidish TC 00:31:21.112 - 00:31:23.210 Shlomo um far vos nisht haha TC 00:31:23.216 - 00:31:25.707 Emma haha TC 00:31:25.663 - 00:31:26.247 Shlomo yeah take um ikh meyn TC 00:31:25.747 - 00:31:28.323 Shlomo in algemeyn hob ikh TC 00:31:31.147 - 00:31:33.200 Shlomo nisht lib azelkhe frages vos fregn mir far vos ikh tut epes mit velkhe ikh bin oyfhodevet geven TC 00:31:33.257 - 00:31:39.160 Emma mhm mhm TC 00:31:38.758 - 00:31:40.102 Shlomo ikh meyn az s'iz do TC 00:31:39.160 - 00:31:40.358 Shlomo a khutspe vos mentshn hobn ven zey zenen in di dominante kultur tsu meynen az s'iz modne ven mentshn fun minoritetn blaybn zeyer eygn kultur TC 00:31:40.358 - 00:31:48.742 Emma mhm TC 00:31:48.225 - 00:31:49.045 Shlomo ikh bin a yid vayl ikh bin oyfgevaksn a yid TC 00:31:48.782 - 00:31:51.588 Emma mhm TC 00:31:51.178 - 00:31:51.999 Shlomo a sakh mentshn zenen yidn vayl zey hobn gevo--zenen gevorn yidn bekavone un dos iz zeyer sheyn, ober far mir alts vos ikh tu TC 00:31:51.588 - 00:31:57.410 Emma mhm TC 00:31:55.397 - 00:31:56.217 Shlomo iz mer oytomatish TC 00:31:57.410 - 00:31:59.444 Emma mhm TC 00:31:58.890 - 00:31:59.710 Shlomo un TC 00:31:59.444 - 00:32:00.279 Shlomo redn yidish oykh. un ikh hob lib zikh tsu fartifn in mayn kentenishn fun zakhn vos zenen mir oytomatish ikh hob lib tsu breytern mayn verter un azoy vayter TC 00:32:00.279 - 00:32:08.286 Emma mhm TC 00:32:01.252 - 00:32:02.039 Shlomo vayl ikh hob dokh lib lernen un ikh hob lib redn um haha TC 00:32:08.286 - 00:32:12.539 Emma mhm TC 00:32:10.044 - 00:32:11.000 Emma mhm TC 00:32:11.630 - 00:32:12.367 Shlomo ikh hob lib shprakhn ober dos iz take a bazundere zakh mer bay mir ikh hob lib tsu lernen zikh andere shprakhn derfar TC 00:32:12.539 - 00:32:17.804 Emma yo yo TC 00:32:17.149 - 00:32:18.661 Shlomo yo um ober ikh meyn az se volt geven zeyer modne volstu gefregt mentshn far vos zey redn english oder far vos zey redn frantseyzish in andere shtet vi Montreal do in Montreal iz dos take a politishe frage vayl s'iz do nisht keyn dominante grupe s'iz mer fun a--s'iz s'iz beser ober um yo ven s'iz do a dominante grupe TC 00:32:17.804 - 00:32:35.165 Emma yo TC 00:32:28.185 - 00:32:28.989 Emma yo TC 00:32:30.159 - 00:32:30.946 Emma haha TC 00:32:31.678 - 00:32:32.532 Emma mhm TC 00:32:34.834 - 00:32:35.722 Shlomo freg mir nisht azelkhe frages iz TC 00:32:35.407 - 00:32:38.011 Emma yo yo TC 00:32:37.314 - 00:32:38.607 Shlomo yo s'iz s'iz uh TC 00:32:38.011 - 00:32:40.295 Emma dos frage iz a bisl m--ikh meyn az dos frage is mer far mentshn vos TC 00:32:39.407 - 00:32:44.733 Shlomo troyerik az du muzt dos fregn haha TC 00:32:40.301 - 00:32:42.438 Shlomo hobn zikh gelernt yidish. yo take, un zey meg men-- uh mentshn vos vern yidish me veg zey--me meg zey fregn far vos zenen zey gevorn yidn take un s'iz an interesante frage ober yo TC 00:32:44.857 - 00:32:54.115 Emma yo TC 00:32:51.979 - 00:32:52.499 Emma yo yo yo yo yo un yo ikh ikh freg es TC 00:32:52.499 - 00:32:56.630 Shlomo mhm TC 00:32:54.695 - 00:32:55.212 Emma nokh alts, anyway? nor tsu zen vos du zogst ober ikh farshtey yo TC 00:32:57.716 - 00:33:04.021 Shlomo yo TC 00:32:58.712 - 00:32:59.364 Shlomo ikh meyn s'iz gut--ikh hob lib di yidishe shprakh ikh hob lib di yidishe kultur, ikh meyn az afile volt zikh nisht geredt yidish volt ikh zikh efsher gevolt lernen yidish TC 00:32:59.370 - 00:33:08.555 Emma yo TC 00:33:08.128 - 00:33:08.982 Shlomo vayl s'iz zeyer gut tsu kenen zayn farbunden mit um de breytere yidishe geshikhte TC 00:33:08.555 - 00:33:15.668 Shlomo s'iz do a gevise sorte kulturele geshis--geshistlekhe um vos kumt ven mentshn vos zenen ashkenazishe yidn redn nisht keyn yidish, zey meynen az zey krign zeyer kultur efsher fun hebreish oder efsher fun zakhn vos men ken krign oyf english, ober s'iz tsum badoyern nisht emes me ken nisht krign di sort tifkeyt vos ikh krig, ven ikh leyen an alte briv oder an alte bukh TC 00:33:15.668 - 00:33:37.569 Emma mhm mhm TC 00:33:15.772 - 00:33:17.420 Emma mhm TC 00:33:21.054 - 00:33:21.689 Emma mhm TC 00:33:21.999 - 00:33:23.140 Emma mhm TC 00:33:24.952 - 00:33:26.110 Shlomo un ven ikh leyen a naye bukh oder a naye briv oyf yidish iz dos dos brengt tsuzamen di fargangenheyt un di haynt un dos hob ikh lib TC 00:33:37.693 - 00:33:44.707 Emma mm TC 00:33:39.937 - 00:33:40.741 Emma mhm TC 00:33:40.849 - 00:33:42.057 Emma mhm TC 00:33:43.549 - 00:33:44.440 Emma mhm TC 00:33:44.440 - 00:33:45.264 Shlomo iz TC 00:33:44.797 - 00:33:45.787 Shlomo yo derfar bin ikh dankbar az ikh red yidish dos iz nisht far vos ikh red yidish ober derfar bin ikh dankbar haha TC 00:33:46.046 - 00:33:51.625 Emma yo TC 00:33:46.637 - 00:33:47.440 Emma yo haha TC 00:33:48.881 - 00:33:49.685 Emma yo yo TC 00:33:50.029 - 00:33:51.592 Emma un bistu a yid TC 00:33:51.733 - 00:33:53.735 Shlomo yo TC 00:33:53.454 - 00:33:54.278 Shlomo ikh hob shoyn geentfert. yo, take TC 00:33:54.278 - 00:33:56.654 Emma ikh farshtey haha TC 00:33:56.627 - 00:33:57.358 Shlomo haha TC 00:33:56.779 - 00:33:57.425 Emma ober ikh muz fregn TC 00:33:57.358 - 00:33:58.932 Shlomo haha TC 00:33:57.425 - 00:33:58.089 Shlomo yo s'iz vikhtik tsu fregn. yo mayne beyde eltere zenen yidn TC 00:33:58.432 - 00:34:01.635 Emma un host-- TC 00:33:58.939 - 00:34:00.772 Emma mhm TC 00:34:01.166 - 00:34:01.990 Shlomo mhm un ikh oykh TC 00:34:01.635 - 00:34:03.084 Emma hostu a denominatsye oder epes azoy vi dos TC 00:34:01.990 - 00:34:05.362 Shlomo oh um TC 00:34:04.085 - 00:34:05.390 Shlomo ikh hob baemes nisht azoy shtark lib di de--denominatsyes um TC 00:34:05.390 - 00:34:09.103 Shlomo ober um ikh bin nishkoshe religyez TC 00:34:09.103 - 00:34:12.027 Shlomo uh es iz take interesant vayl ikh meyn az di merste TC 00:34:12.034 - 00:34:15.234 Shlomo ikh ikh identifitsir zikh azoy shtark alts yid tsulib mayn kultur TC 00:34:15.240 - 00:34:20.299 Shlomo ober TC 00:34:20.299 - 00:34:21.202 Shlomo ikh perzenlekh hob oykh lib got, s'iz sheyn ikh hob gehat breyres alts kind tsu keyner hot mikh nisht getsvungen TC 00:34:21.202 - 00:34:27.260 Emma mhm TC 00:34:22.952 - 00:34:23.992 Shlomo lib tsu hobn religye TC 00:34:27.260 - 00:34:28.818 Shlomo ge--gedrukt, keyner hot mir nisht gezogt az ikh muz lib hobn religye TC 00:34:28.824 - 00:34:32.272 Emma mhm TC 00:34:31.828 - 00:34:32.699 Shlomo ober men hot gev--pravet yontoyvim un gegangen in shil TC 00:34:32.272 - 00:34:35.655 Emma mhm TC 00:34:35.220 - 00:34:36.125 Shlomo un ikh bin mit gegangen un ikh hob es lib gehat, iz un yetst hob ikh es nokh alts lib, um un yeah ikh ikh um TC 00:34:35.655 - 00:34:44.140 Emma mhm mhm TC 00:34:38.409 - 00:34:39.770 Emma mhm TC 00:34:40.839 - 00:34:41.643 Shlomo ikh bashrayb zikh geventlekh alts traditsyonel, alts denominatsye, oder vi me zogt in in medine yisroel masorti TC 00:34:44.585 - 00:34:52.421 Shlomo um vos iz take dos dos meynt az ikh hob lib TC 00:34:52.421 - 00:34:56.775 Shlomo um TC 00:34:56.775 - 00:34:57.607 Shlomo lernen toyre un ton mitsves un praven yontoyvim, shabes, azoy vayter, um ikh vil TC 00:34:57.799 - 00:35:03.412 Shlomo oyfhodeven kinder vos veln zayn in a sort traditsyonele yidishe svive vi ikh bin geven ober natirlekh on druk un, ikh s'iz s'iz mir nisht vikhtik tsu folgn ale um ortodoksishe klolim tsu zayn shtreng kosher un azoy vayter un, um, s'iz mir ikh--ikh bin zeyer bakvem in a sakh farshidene denominatsyes, um ikh hob lib TC 00:35:03.553 - 00:35:28.668 Emma mhm TC 00:35:08.970 - 00:35:09.875 Emma mhm TC 00:35:17.795 - 00:35:18.684 Emma mhm mhm TC 00:35:19.415 - 00:35:21.046 Shlomo ikh hob beser lib egalitarishe zakhn vi vi um andersh ober s'iz a mol sheyn tsu geyn in ergets vu mit a mekhitse s'iz s'iz beseder khotsh mit di min identitet iz dos nisht azoy laykht ale mol es zenen do a por ortodoksishe shuln vu ikh ken geyn oyf der vayber zayt un dos iz mir baemes zeyer sheyn TC 00:35:28.668 - 00:35:43.898 Emma mhm TC 00:35:30.688 - 00:35:31.677 Emma mhm TC 00:35:43.496 - 00:35:44.367 Shlomo um un TC 00:35:43.898 - 00:35:45.549 Shlomo yo mer veyni--ober ven ikh bin oyfgevaksn bin ikh oyfgevaksn geyndik in reform un ortodoksishe shiln merstns un a bisl konservativ iz mayn gants lebn iz es take umetum. um, yo, m--in der heym um mayn in der heym uh traditsyes hobn a shtarke hashpoe fun de Jewish renewal bavegung fun reb Zalman Schachter-Shalomi zikhroyne livrokhe vos er iz geven TC 00:35:45.791 - 00:36:08.105 Emma mhm TC 00:36:03.071 - 00:36:04.077 Shlomo um TC 00:36:08.105 - 00:36:08.881 Shlomo a sort hippie eks khosid vos hot du kenst efsher vegn zayn geshikhte, yo iz iz iz ikh bashrayb zikh teyl mol alts renewal ober ikh bin a sakh mer traditsyonel vi a teyl renewal layt un oykh veyniker dramatish hippie alter vi a teyl renewal layt es um TC 00:36:08.881 - 00:36:24.800 Emma yo yo TC 00:36:12.875 - 00:36:14.506 Shlomo s'iz take traditsyonel meyn ikh iz di rikhtike zakh tsu bashraybn vos genoy ikh bin, un yo vi ikh hob gezogt um mir hobn a sakh ikh--ikh TC 00:36:24.907 - 00:36:32.967 Emma mhm TC 00:36:29.244 - 00:36:30.115 Shlomo hob zikh TC 00:36:33.412 - 00:36:34.641 Shlomo oyfge--ikh bin oyfgevaksn mit a sakh farshidene khsidish kulturele zakhn un haynt tsu tog oykh hob ikh a sakh khsidish kulturele zakhn az khotsh ikh bin nisht a khosid um TC 00:36:34.641 - 00:36:44.513 Emma mhm TC 00:36:42.019 - 00:36:42.856 Shlomo bin ikh zeyer farbunden mit khsidish kulturele zakhn az ikh volt zikh barshribn religyez alts khsidish anshtot litvish, farshteytst iz do anshtot misnagdes TC 00:36:44.513 - 00:36:54.461 Emma mhm TC 00:36:51.907 - 00:36:52.880 Emma mhm TC 00:36:54.017 - 00:36:54.922 Shlomo yo um TC 00:36:54.461 - 00:36:55.946 Shlomo iz iz TC 00:36:55.946 - 00:36:57.419 Emma yo yo un vi aktiv bistu in der yidishe kehile un dos ken zayn yidish oder Jewish TC 00:36:57.375 - 00:37:05.485 Shlomo yeah yeah azoy bin ikh haha TC 00:36:57.746 - 00:36:59.377 Shlomo oh wow yo s'iz take a gute ambiguish TC 00:37:04.985 - 00:37:08.374 Shlomo uh yeah um TC 00:37:08.374 - 00:37:09.960 Shlomo tsveytaytshikeyt do vos men hot um TC 00:37:09.960 - 00:37:13.147 Shlomo hm TC 00:37:13.254 - 00:37:13.974 Shlomo vi aktiv bin ikh nu zeyer, ober um s'iz shver tsu bashraybn genoy, ikh meyn TC 00:37:14.284 - 00:37:20.150 Emma mhm TC 00:37:16.629 - 00:37:17.686 Emma un vos zet dos oys TC 00:37:19.903 - 00:37:21.900 Shlomo yo take ikh hob gemeynt az du host gevolt nishto zeyer take nu TC 00:37:21.439 - 00:37:25.415 Shlomo haha um haha TC 00:37:25.455 - 00:37:26.309 Shlomo s'iz TC 00:37:27.041 - 00:37:28.042 Shlomo mayn TC 00:37:28.042 - 00:37:29.178 Shlomo nu b--biz mit a por khadoshim tsurik hob ikh mit um mayn mitvoyner Esti un mit nokh a mitvoyner vos heyst Skye um organizirt a moyshe hoyz kehile, iz finef um mol per khoydesh hobn mir gehat epes a yidishe onteylnemung in undzer heym TC 00:37:29.825 - 00:37:45.558 Emma mhm TC 00:37:38.297 - 00:37:39.337 Shlomo um TC 00:37:45.558 - 00:37:46.323 Shlomo di merste um layt vos zenen gekumen zenen geven yidn, yungerlayt, ober nisht ale um TC 00:37:46.565 - 00:37:52.314 Shlomo un mir hobn geton zakhn far di ale yontoyvim un gelernt toyre un azoy vayter un oykh stam gemakht kulturele zakhn un oykh stam zakhn vos hobn gornisht nisht tsu ton mit yidishkeyt ober s'iz take geven durkh undzer organizatsye, iz di merste fun mayne fraynd zenen yidn, do in Montreal, baemes kimat ale, say yidn say mentshn vos hobn um a farbun--farbindung mit yidishkeyt khotsh zey aleyn zenen nisht yidn, iz ikh TC 00:37:52.370 - 00:38:14.538 Emma mhm TC 00:37:58.294 - 00:37:58.979 Emma mhm TC 00:38:02.479 - 00:38:03.468 Emma mhm TC 00:38:13.312 - 00:38:14.251 Shlomo yeah, i--ikh bin azoy shtark aktiv in yidish k--yidishe kehile zakhn az dos iz dokh mayn gants lebn baemes. um, dervayle shtudir ikh yidishe limudim in universitet vayl ikh hob gedarft epes shtudirn un s'iz mir take interesant kh'hob lib geshikhte literatur um TC 00:38:14.747 - 00:38:32.024 Emma mhm TC 00:38:22.172 - 00:38:23.043 Emma haha TC 00:38:28.399 - 00:38:29.219 Emma mhm TC 00:38:30.930 - 00:38:31.869 Shlomo un um ikh gey geventlekh in shil shabes geventlekh nisht in di vokh um s'iz do um TC 00:38:32.024 - 00:38:38.892 Shlomo a konservative shil vos heyst Shaare Zion vu ikh gey oft um khotsh TC 00:38:38.892 - 00:38:43.828 Shlomo ikh hob nisht azoy shtark lib altsding vegn dem, zey zenen TC 00:38:43.828 - 00:38:48.755 Shlomo zeyer TC 00:38:48.755 - 00:38:50.443 Shlomo farbrent tsienistish vos ikh bin nisht un zey zenen zeyer um TC 00:38:50.443 - 00:38:54.869 Shlomo yeah zey zenen zey zey ton zakhn mit di tfiles vos zenen nisht azoy traditsyonel v--vi--vos un un ikh gey oykh oft mol tsu um an egalitarishe uh minyen vos iz oykh mer veyniker konservativ ober nisht in keyn shil vos tref zikh TC 00:38:54.875 - 00:39:08.938 Emma mhm TC 00:39:07.869 - 00:39:08.690 Shlomo um mit etlekhe blocks in yene rikhtung, um in undzer gegnt dos iz sheyn dos heyst Ruelle Shul TC 00:39:08.938 - 00:39:15.856 Emma haha TC 00:39:10.991 - 00:39:12.267 Shlomo um ikh gey a mol tsu di shpanish portugezishe shul vos iz um a sfardishe modern ortodoksishe shul TC 00:39:15.856 - 00:39:23.771 Shlomo um TC 00:39:23.771 - 00:39:24.654 Shlomo mit a mekhitse ober vayter sheyn um yeah s'iz TC 00:39:24.812 - 00:39:29.716 Shlomo vi ikh hob dermont a mol gey ikh take in der Shaar Hashomayim shul, ikh hob lib geyn in shil--dortn uh meg ikh zitsn oyf der vayberishe zayt khotsh s'iz do a mekhitse iz dos iz sheyn um TC 00:39:30.094 - 00:39:38.022 Shlomo s'iz do a grupe um anarkhistishtemike yunger yidn mit velkhe ikh farbreng un makh teyl mol yontoyvim un mit a por teg tsurik hob ikh zey geholfn farrikhtn a seyfer-toyre vos zey hobn, iz dos iz geven sheyn, um, yo vos vos tu ikh veys nisht ikh yo ikh bin ikh bin zeyer aktiv in aza oyfn az teyl mol afile ven ikh--geventlekh ven ikh prubir afile nisht zayn aktiv bin ikh aktiv, dos iz, yo, haha TC 00:39:38.022 - 00:40:02.220 Emma mhm TC 00:39:47.745 - 00:39:48.295 Emma mhm TC 00:39:48.335 - 00:39:48.852 Emma yo TC 00:39:52.048 - 00:39:52.717 Emma yo ikh meyn az TC 00:39:54.478 - 00:39:56.227 Shlomo bisl komish, nisht ale mentshns derlebungish ober yo TC 00:40:02.220 - 00:40:05.221 Emma yo TC 00:40:02.274 - 00:40:03.061 Emma un TC 00:40:05.683 - 00:40:07.027 Emma vos iz der batsiung tsvishn TC 00:40:07.067 - 00:40:10.672 Emma tsu zayn TC 00:40:10.762 - 00:40:12.545 Emma ashkenazishe yid un tsu redn yidish TC 00:40:12.770 - 00:40:16.949 Shlomo yo TC 00:40:14.272 - 00:40:14.857 Shlomo oh yo TC 00:40:16.449 - 00:40:17.185 Shlomo interesant. vart--es volt mir redn az ikh hob nisht in gantsn geentfert dayn frierdike frage vayl du host oykh gefregt vi farbund ikh bin tsu di yidish TC 00:40:17.597 - 00:40:24.875 Shlomo shprakhike kehile? TC 00:40:24.875 - 00:40:26.563 Emma yo yo TC 00:40:25.460 - 00:40:26.872 Shlomo dos bin ikh nisht azoy shtark farbunden tsu dem, um ikh hob lib tsu geyn tsu di yidishe teater do in shtot ober hob es nebekh farfalt hayyor TC 00:40:26.563 - 00:40:34.291 Emma mhm TC 00:40:28.768 - 00:40:29.639 Shlomo un TC 00:40:34.291 - 00:40:35.059 Shlomo um TC 00:40:35.059 - 00:40:35.849 Shlomo s'iz, es filt zikh vi mir s'iz do a groyse kehile mentshn vos hobn lib ton a bisl zakhn oyf yidish ober vos redn aleyn nisht yidish oder viln nisht gut redn yidish un s'iz TC 00:40:35.855 - 00:40:46.126 Emma mhm mhm TC 00:40:44.124 - 00:40:45.502 Shlomo dos iz mir nisht azoy uh hanoedik tsu farbrengen mit azelkhe layt iz, bay undzer moyshe hoyz hobn mir dokh gemakht a yidish zingen krayz un azoy vayter ober do a sakh fun undz redn take yidish iz do, yo s'iz do mayn fraynd Ezriel un s'iz do um TC 00:40:46.706 - 00:41:00.929 Emma mhm TC 00:40:54.148 - 00:40:54.985 Emma mhm TC 00:40:57.050 - 00:40:58.051 Emma mhm TC 00:40:58.051 - 00:40:58.782 Shlomo s'iz do Esti mit ir gantse mishpokhe iz do Dina Malka es iz do shoyn a sakh s'iz do Eli Benedict kumt a mol farbrengn, ikh un Eli Benedict hobn kheyshek tsu shafn mer aktiveheyt farshidene zakhn, mir hobn geredt vegn epes a poezye krayz oder epes, az dos volt geven sheyn, un hofentlekh veln mir a mol um zikh tsuzamen klaybn haha keday dos tsu ton um ober yo ikh bin perzenlekh nisht zeyer shtark aktiv in di yidish shprakh um kultur zakhn. in der yidishe folksbibliotek ikh fleg arbetn dortn un dos iz mir yo gut ober zey ton nisht genug zakhn oyf yidish iz yeah um TC 00:41:00.929 - 00:41:35.485 Emma mhm TC 00:41:02.906 - 00:41:04.000 Emma mhm TC 00:41:04.000 - 00:41:04.739 Emma mhm TC 00:41:14.381 - 00:41:15.455 Emma mhm TC 00:41:33.214 - 00:41:34.270 Emma um TC 00:41:34.479 - 00:41:35.266 Shlomo yo dos iz di entfer tsu yenem teyl fun frage un di--no--di kumedike frage iz geven vos iz di farbindung tsvishn zayn an ashkenazishe yid un di yidishe shprakh TC 00:41:35.914 - 00:41:44.677 Emma yo TC 00:41:36.673 - 00:41:37.477 Emma yo TC 00:41:38.225 - 00:41:38.962 Emma mhm TC 00:41:43.862 - 00:41:44.750 Shlomo okey TC 00:41:44.677 - 00:41:45.475 Shlomo um TC 00:41:45.532 - 00:41:46.657 Shlomo ikh meyn az zey zenen zeyer farbunden TC 00:41:47.051 - 00:41:49.492 Shlomo yidish iz di hoypt traditsyonele shprakh fun di merste ashkenazishe yidn, es zenen do dokh natirlekh oysnemen se zenen do di ashkenazim vos zenen fun daytshland vos hobn traditsyonel geredt de mayrev yidish vos iz dokh a gants andere shprakh um TC 00:41:49.532 - 00:42:04.657 Shlomo un TC 00:42:04.657 - 00:42:05.658 Shlomo yeah es zenen do farshidene layt vos in in ungarn shoyn lang hobn mentshn geredt ungarish un azoy vayter ober TC 00:42:06.407 - 00:42:12.442 Emma mhm TC 00:42:11.942 - 00:42:12.948 Shlomo take s'iz de de traditsyonele shprakh fun de merste ashkenazishe yidn un derfar meyn ikh az s'iz a zeyer tife un vikhtike teyl fun undzer kultur. geventlekh ven me definirt a kultur iz a shprakh a teyl fun dem TC 00:42:12.448 - 00:42:23.731 Shlomo um TC 00:42:23.737 - 00:42:24.642 Shlomo un take undzer kultur hot a shprakh, iz s'iz take a bisl troyerik ven mentshn kenen nisht di shprakh fun undzer kultur un zey kenen nor gevise verter TC 00:42:24.834 - 00:42:33.623 Emma mhm TC 00:42:27.382 - 00:42:27.984 Shlomo un ikh meyn az tsulib a sakh um TC 00:42:33.623 - 00:42:36.607 Shlomo zeyer uh messy geshikhte zakhn iz dos di matsev ha--haynt tsu tog TC 00:42:36.664 - 00:42:42.946 Shlomo es hot tsu ton mit a sakh farshidene sortn kulturele genotsid vos men hot gemakht kegn undz, um say bay kavone say bay toes TC 00:42:42.946 - 00:42:50.211 Shlomo um di druk far asimilatsye do in amerike un kanade un oystralye un azoy vayter um di druk far hebreizm in medine yisroel TC 00:42:50.211 - 00:42:59.096 Shlomo un natirlekh di khurbn un di druk TC 00:42:59.096 - 00:43:02.656 Shlomo fun di sovyetn kegn um a fraye yidishe identitet in eyrope TC 00:43:02.656 - 00:43:07.657 Emma mhm TC 00:43:06.634 - 00:43:07.775 Shlomo iz um tsulib di ale faktorim zenen a sakh ashkenazish yidn TC 00:43:07.815 - 00:43:12.292 Shlomo um TC 00:43:12.292 - 00:43:13.001 Shlomo nisht shtark farbunden tsu zeyer eygene kultur TC 00:43:13.001 - 00:43:15.549 Shlomo vos iz troyerik TC 00:43:15.549 - 00:43:17.169 Emma mhm TC 00:43:16.759 - 00:43:17.647 Shlomo um s'iz do a dokh TC 00:43:17.169 - 00:43:19.149 Shlomo uh kulturele yidishkeyt vos iz zeyer spetsifish tsu amerike un kanade un dos iz oykh zeyer sheyn un dos iz merstns oyf english mit a sort yidishe hashpoe un ikh meyn az dos iz gut, mir zol es vayter haltn TC 00:43:19.543 - 00:43:31.344 Emma mhm TC 00:43:27.879 - 00:43:28.818 Shlomo un oykh far vos nisht zikh lernen di shprakh vos iz tifer um d--yene yidish amerikanishe kultur aleyn iz geshafn gevorn fun mentshn vos hobn geredt yidish ober hobn gehat shverekeyt mit dos far vayter tsu gebn tsu di kinder tsulib di farshidene drukn vos hob bashribn TC 00:43:31.344 - 00:43:48.885 Emma mhm TC 00:43:36.587 - 00:43:37.154 Emma mhm TC 00:43:48.467 - 00:43:49.304 Shlomo un TC 00:43:48.885 - 00:43:50.109 Shlomo ikh meyn az hayntike tsyatn a sakhn mentshn veln a farbindung tsu a kultur un gefinen es nisht iz efsher voltn zey geredt yidish voltn zey es laykhter gefunen TC 00:43:50.109 - 00:43:58.062 Emma mhm TC 00:43:54.812 - 00:43:55.565 Emma azoy vi mir TC 00:43:58.305 - 00:44:00.644 Shlomo yo azoy vi dir TC 00:43:59.419 - 00:44:00.273 Emma un TC 00:44:01.258 - 00:44:02.399 Emma vos iz der batsiung tsvishn nor tsu zayn a yid un tsu redn yidish TC 00:44:02.507 - 00:44:06.787 Shlomo oh TC 00:44:06.692 - 00:44:07.448 Shlomo nu natirlekh um TC 00:44:07.448 - 00:44:09.284 Shlomo s'iz mer komplitsirt baemes, um ikh hob gezolt zogn--ikh hob gevolt zogn natirlekh oyb men iz nisht ashkenazish oder me kumt nisht fun a yidishe kulturele yerushe iz do veyniker fun a bin--farbindung. dos iz nisht genoy emes s'iz s'iz TC 00:44:09.409 - 00:44:22.025 Emma haha TC 00:44:10.489 - 00:44:11.377 Emma mhm TC 00:44:19.517 - 00:44:20.422 Shlomo take gants komplitsirt. vayl, um TC 00:44:22.048 - 00:44:24.674 Shlomo vi du veyst efsher in de ortodoksishe velt un de haredishe velt um iz di yidishe shprakh zeyer vikhtik, un afile sfardim vos zenen in de haredishe velt lernen zikh yidish un shikn di kinder in yidish redndike shules, iz ikh meyn az TC 00:44:24.934 - 00:44:41.932 Emma mhm TC 00:44:37.775 - 00:44:38.967 Shlomo hayntike tsaytn TC 00:44:41.932 - 00:44:43.574 Shlomo hot di yidishe shprakh a sakh TC 00:44:44.222 - 00:44:47.050 Shlomo ideologishe bataytn vos mentshn kenen iber di gantse yidishe velt. bafrayt hayntike tsaytn a sakh mentshn kumen fun a gemishte opshtam tsum teyl sfardish tsum teyl ashkenazish. um a sakh mentshn zenen zikh megayer in merstns ashkenazishe kehiles un vern take ashkenazish khotsh zey hobn nisht di kulturele hintergrund fun di kinder yorn zey zey zopn ayn di kultur, iz ikh meyn az hayntike tsaytn iz di farbindung tsvishn di yidishe shprakh un zayn a yid in algemeyn TC 00:44:47.259 - 00:45:16.936 Emma mhm TC 00:44:57.165 - 00:44:58.239 Emma mhm TC 00:45:05.484 - 00:45:06.254 Emma mhm TC 00:45:07.357 - 00:45:08.229 Shlomo es hot tsu ton say mit zayn zeyer shtark frum TC 00:45:17.128 - 00:45:20.514 Shlomo say mit zayn zeyer shtark links haha TC 00:45:20.554 - 00:45:23.551 Shlomo vos iz zeyer lakhedik az s'iz azoy haha ober take say ven men iz zeyer zeyer meshuge frum say ven men iz TC 00:45:23.844 - 00:45:30.473 Emma yo TC 00:45:25.363 - 00:45:26.440 Emma mhm TC 00:45:26.440 - 00:45:27.230 Shlomo meshuge um links shtimik un nisht keyn tsienist un azoy vayter. um un ikh meyn az dos iz emes afile bay sfardishe yidn un um afile bay yidn fun fun TC 00:45:30.473 - 00:45:42.986 Emma yo TC 00:45:34.762 - 00:45:36.039 Emma mhm TC 00:45:39.892 - 00:45:41.135 Shlomo ikh meyn TC 00:45:42.986 - 00:45:43.953 Shlomo take merstns bay sfardishe yidn koylel di fun de mer mizrekhe lender, ikh meyn az vifl ikh veys TC 00:45:44.263 - 00:45:50.394 Shlomo efsher afile yo oykh bay teimanim, bay teimanish yidn fun yemen, fun teiman, vifl ikh veys bay etyopishe yidn hot men nisht keyn sakh vos lernen zikh yidish vayl zey zenen azoy shtark frum ober es ken zayn TC 00:45:50.394 - 00:46:01.160 Emma mhm mhm TC 00:45:53.443 - 00:45:54.669 Emma mhm TC 00:46:00.750 - 00:46:01.604 Shlomo um TC 00:46:01.160 - 00:46:01.979 Shlomo i--ikh veys nisht fun keyn sakh vos vet lernen zikh yidish vayl zey zenen azoy shtark links ober oykh efsher ober ikh meyn az ba--bay di merste yidn zenen do azelkhe bataytn afile az zey aleyn redn nisht yidish farshteyn zey az dos iz vos es meynt TC 00:46:01.979 - 00:46:15.796 Emma mhm TC 00:46:15.532 - 00:46:16.387 Shlomo mir iz es a bisl antoyshndik az dos iz vos es meynt ober nu dos iz di itstike matsev TC 00:46:16.359 - 00:46:20.572 Emma yo TC 00:46:20.072 - 00:46:20.909 Shlomo haha far ashkenazishe yidn zol es meynen epes m--mer TC 00:46:20.696 - 00:46:23.930 Emma mhm mhm TC 00:46:23.582 - 00:46:24.790 Shlomo far nisht ashkenazishe yidn, iz beeseder az dos iz vos es meynt vayl s'iz nisht zeyer kultur--yidish iz TC 00:46:23.970 - 00:46:29.822 Emma yo yo yo TC 00:46:29.420 - 00:46:30.612 Shlomo zoln zey meynen az es meynt take di politishe zakhn vos es meynt TC 00:46:29.822 - 00:46:33.515 Emma mhm TC 00:46:32.947 - 00:46:33.366 Emma mhm TC 00:46:33.366 - 00:46:34.004 Emma un prubirstu tsu farbesern dayn yidish? TC 00:46:34.567 - 00:46:38.881 Shlomo yo natirlekh um TC 00:46:38.381 - 00:46:39.894 Emma vos zet dos oys TC 00:46:39.394 - 00:46:41.024 Shlomo okey uh gute frage ikh meyn ikh prubir um leyenen bikher, azoy fil farshidenetike bikher vi ikh ken TC 00:46:40.693 - 00:46:49.870 Emma mhm TC 00:46:46.144 - 00:46:46.998 Emma mhm TC 00:46:48.928 - 00:46:49.546 Shlomo dos iz di zelbe vi vos ikh tu oyf english, ikh hob prubir haltn a breyter verter oytser TC 00:46:49.870 - 00:46:55.194 Shlomo um ikh prubir oykh davke bay kavone zikh lernen farshidene dialektn un kenen nokh makhn farshidene dialektn vayl ikh m--vil az mentshn zoln mikh kenen farshteyn, laykhterheyt um TC 00:46:55.194 - 00:47:05.732 Emma mhm TC 00:47:01.382 - 00:47:02.101 Emma mhm mhm mhm TC 00:47:03.440 - 00:47:05.527 Shlomo fun vanen zey kumen dokh TC 00:47:05.732 - 00:47:07.265 Shlomo iz dos zenen di merste zakhn. um ikh prubir a teyl mol farbesern mayn kenish frun gramatik TC 00:47:07.474 - 00:47:13.444 Shlomo ober frayt geshribene gramatik ven ikh bin oygevaksn hob ikh nisht azoy fil geshribn oyf yidish, um yetst shrayb ikh mer oft oyf yidish iz ikh prubir davke farbesern mayn shraybn, um ikh ken shraybn nishkoshe gut ikh meyn ikh tekstl zeyer oft oyf yidish baemes mit farshidene fraynd, um teyl mol in transliteratsye un mit mayn fot--mishpokhe teyl mol oykh englishe oysyes teyl mol mit yidishe oysyes, um ober far shraybn lengere zakhn ikh hob gemakht etlekhe b--bay di universitet, un ikh makh a mol nokh alts ikh shrayb a briv far Dina Malken un ikh ikh TC 00:47:13.444 - 00:47:44.930 Emma mhm TC 00:47:22.324 - 00:47:23.296 Emma mhm TC 00:47:26.812 - 00:47:27.684 Shlomo yeah ikh meyn ikh shrayb a bisl veyniker vi ikh volt gevolt in algemeyn ober ikh hob lib tsu makhn um kreative shraybn un dos volt ikh oykh lib--dos hob ikh shoyn geton a sakh oyf yidish un ikh hob lib tsu ton mer--ikh shrayb poezye oyf yidish, uh un oyf english, a mol, un TC 00:47:44.970 - 00:47:58.109 Emma mhm TC 00:47:52.901 - 00:47:53.553 Emma mhm mhm TC 00:47:54.859 - 00:47:56.152 Shlomo mer veyniker, take ikh prubir in shraybn zikh farbesern durkh lernen zikh mer verter, nitsn verterbukh un azoy vayter un oykh mit lernen zikh gramatik vayl mayn idee, vifl ikh farshtey, in de merste hayntike yidn redish--yidish redndike kehiles iz de gramatishe min nisht azoy vikhtik. du vest hern lemoshl ikh zog geventlekh de anshtot der oder di, dos iz um zeyer farshpreyt bay de merste khsidishe dialektn haynt tsu tog un dos iz oykh vi ikh baley--ikh aleyn hob zikh gelernt ven ikh bin oyfgevaksn mayn tate hobn gemakht aza bashlus az mir veln shtam zogn de un azoy vayter TC 00:47:58.537 - 00:48:31.019 Emma mhm TC 00:48:19.699 - 00:48:20.671 Emma mhm TC 00:48:23.006 - 00:48:23.844 Emma mhm mhm TC 00:48:26.162 - 00:48:27.809 Emma mhm TC 00:48:28.440 - 00:48:29.362 Emma mhm TC 00:48:30.617 - 00:48:31.640 Shlomo um iz TC 00:48:31.019 - 00:48:32.382 Shlomo dos halt ikh nisht far keyn feler, ober afile in de khsidishe krayzn iz dos merstns zeyer vikhtik tsu kenen di gramatishe minim far shraybn TC 00:48:32.405 - 00:48:39.004 Shlomo s'iz do a sort--sort formele TC 00:48:39.004 - 00:48:40.330 Shlomo geshribene shprakh iz ikh prubir zikh beser lernen di zakhn far shraybn um TC 00:48:40.337 - 00:48:44.971 Shlomo iz yeah doz iz azoy farbes ikhikh mayn yidish, oh yeah ikh nits verterbikher un ikh nits redn mit mer mentshn TC 00:48:45.230 - 00:48:54.298 Emma mhm mhm TC 00:48:53.870 - 00:48:54.978 Shlomo um ikh nits az ikh tsuhern tsu farshidene videos um TC 00:48:54.298 - 00:48:58.238 Shlomo yeah s--iz do a sakh oyf YouTube, um farshidene yeah ikh [unintelligible] un azoy vayter oyf yidish un ikh leyen dokh bikher un TC 00:48:58.238 - 00:49:06.115 Emma mhm TC 00:49:00.215 - 00:49:01.154 Emma mhm TC 00:49:03.253 - 00:49:04.141 Shlomo yeah ikh red mit fraynd a mol freg ikh spetsifishe frages Dina Malka ken a sakh gramatik, zey hobn zikh zeyer gut gelernt fun yugnt on iz ikh freg zey a mol un ikh--oder ikh freg mayn tatn TC 00:49:06.729 - 00:49:16.089 Emma mhm TC 00:49:10.661 - 00:49:11.752 Emma mhm TC 00:49:13.530 - 00:49:14.485 Emma mhm TC 00:49:15.690 - 00:49:16.530 Shlomo yeah iz TC 00:49:16.635 - 00:49:17.641 Emma mhm TC 00:49:17.141 - 00:49:17.759 Shlomo nu haha TC 00:49:18.052 - 00:49:19.092 Emma un mir zenen kimat fartik um TC 00:49:19.197 - 00:49:22.872 Emma yo vi reagirn mentshn ven zey lernen zikh az du redst yidish TC 00:49:23.604 - 00:49:29.875 Shlomo ah dos iz interesant TC 00:49:29.375 - 00:49:31.175 Emma un dos ken zayn yidn, yidn vos redn yidish, andere mentshn vos redn yidish TC 00:49:33.020 - 00:49:38.920 Shlomo yo TC 00:49:34.792 - 00:49:35.647 Shlomo s'iz TC 00:49:36.767 - 00:49:37.570 Shlomo interesant vayl ikh meyn de merste mentshn vemen ikh ken TC 00:49:38.285 - 00:49:41.604 Shlomo veysn shoyn az ikh red yidish, yo oder ven ikh zog zey meynen zey az dos iz gut, zey zogn cool TC 00:49:41.846 - 00:49:48.573 Emma yo yo TC 00:49:43.230 - 00:49:45.350 Emma haha TC 00:49:47.735 - 00:49:48.809 Shlomo kil yeah s'iz s'iz TC 00:49:48.782 - 00:49:50.390 Emma haha TC 00:49:49.136 - 00:49:50.024 Shlomo far zey iz dos um geventlekh meynen mentshn vos lernen zikh az ikh red yidish az dos iz a gute zakh, oft mol zogn zey az ikh bin mazldik oder a zeyer [unintelligible] tsu redn yidish. um bay altere--bay eltere layt iz do oft mol a sort um reaktsye fun khidesh, s'iz afile azoy fun khidesh s'iz afile azoy oft mol ven ikh red hebreish loshn koydesh mit uh khs--mit an ashkenazishe aroysred, az s'iz do a sort um khidesh un yeah a a gefil TC 00:49:50.390 - 00:50:19.724 Emma mm TC 00:49:58.789 - 00:49:59.879 Emma mhm TC 00:50:00.493 - 00:50:01.465 Emma mhm TC 00:50:14.364 - 00:50:15.539 Shlomo a komplitsirte gefil vos ikh bamerk bay zey. az es brengt far zey nostalgye gefiln fun zeyer eltern. un az s'iz far zey, shver tsu farshteyn TC 00:50:19.781 - 00:50:29.321 Emma mhm TC 00:50:25.502 - 00:50:26.575 Shlomo far vos zey hobn epes nisht vos ikh hob yo. dos iz vos ikh ba--dershpir unter vi zey reagirn vos iz a sort surpriz un shock un interes TC 00:50:29.321 - 00:50:39.012 Emma mhm TC 00:50:32.218 - 00:50:32.805 Emma mhm TC 00:50:32.805 - 00:50:34.186 Emma mm TC 00:50:35.492 - 00:50:36.295 Emma mhm mhm TC 00:50:37.837 - 00:50:39.755 Shlomo ikh bamerk az s'iz do epes a sort umet TC 00:50:39.407 - 00:50:42.677 Emma mhm mhm mhm TC 00:50:42.275 - 00:50:44.311 Shlomo in dem epes a sort TC 00:50:42.677 - 00:50:44.306 Shlomo kheyshek tsu hobn epes TC 00:50:44.306 - 00:50:46.117 Emma mhm TC 00:50:45.499 - 00:50:46.623 Shlomo un TC 00:50:46.528 - 00:50:47.467 Shlomo yo epes TC 00:50:47.810 - 00:50:49.559 Shlomo a sort TC 00:50:49.751 - 00:50:50.887 Shlomo zikh shemen vegn dem oykh in zelbe tsayt. ikh meyn az dos iz geven a sakh shverer in yene frierdike dor. s'iz mit yingere layt iz de reaktsye mer veyniker ale mol positiv um TC 00:50:50.887 - 00:51:02.266 Emma mhm mhm TC 00:50:52.603 - 00:50:54.031 Emma mhm TC 00:50:57.041 - 00:50:58.284 Emma mhm TC 00:51:00.737 - 00:51:01.709 Shlomo teyl mol um TC 00:51:02.357 - 00:51:04.050 Shlomo zenen do mentshn vos veysn nisht fun di yidishe shprakh, si'z nisht a zeyer farshpreyte sprakh, iz take ven um ven mir geyt in TC 00:51:04.050 - 00:51:11.969 Shlomo in doktor tsu krign uh yeah in in farshidene medikalishe erter zey fregn vos iz di mame loshn uh do in Quebec vos--do in Montreal vos iz dokh vikhtik vayl me--es zenen do a sakh mentshn fun a sakh lender--iz um yo ikh un Dina Malka zenen bey--geven in di zelbe klinik mit nisht lang tsurik un mir hobn gedarft bashraybn uh ven zey hobn gefregt vos iz di mame loshn mir hot gezogt yidish un, yeah ikh hob gezogt yidish un english okey nu er megt shraybn english, un far Dina Malka iz dos ekht nor yidish iz mir hobn darft bashraybn okey es iz a dialekt fun daytshish haha mer veyniker hobn mir gedarft zogn, vos iz--dos hot a sakh politishe zakhn, mayn zeyer nisht populerer gedank iz es makht nisht baemes oys. ikh meyn take az tsvishn di ale farshidene dialektn vos me ruft daytshish TC 00:51:12.094 - 00:51:52.570 Emma ah uh huh uh huh TC 00:51:17.797 - 00:51:20.170 Emma yo yo TC 00:51:20.750 - 00:51:22.111 Emma mhm TC 00:51:22.522 - 00:51:23.410 Emma mhm TC 00:51:37.136 - 00:51:37.771 Shlomo ken yidish gut araynpasn un ikh bin dokh daytsh un yidish beyde etnish iz far mir iz es zeyer sheyn az TC 00:51:52.695 - 00:52:00.046 Emma mhm TC 00:51:54.467 - 00:51:55.625 Emma yo yo TC 00:51:56.728 - 00:51:58.510 Emma mhm TC 00:51:58.854 - 00:51:59.776 Shlomo take baytn tsu daytsh far mir filt zikh vi baytn tsu an andere dialekt. a zeyer ander dialekt zeyer andere gramatik, me darfn hobn bazundere literarishe standardn TC 00:52:00.440 - 00:52:09.597 Emma mhm mhm TC 00:52:04.153 - 00:52:06.054 Emma yo TC 00:52:07.427 - 00:52:08.332 Emma yo TC 00:52:09.097 - 00:52:10.188 Shlomo ober zey zenen farbu--farbundere shprakhn ober take dos iz geven umgelumpert az ven me darft zogn TC 00:52:09.722 - 00:52:14.694 Shlomo a dialekt fun daytshish mer veyniker. vayl dos iz dos iz nisht akurat baemes dos iz nisht TC 00:52:14.835 - 00:52:20.097 Emma mhm TC 00:52:14.970 - 00:52:15.774 Emma mhm mhm TC 00:52:19.138 - 00:52:21.089 Shlomo me halt yidish far a bazundere shprakh far gute sibes TC 00:52:20.097 - 00:52:23.345 Emma mhm TC 00:52:22.817 - 00:52:23.806 Shlomo um iz TC 00:52:23.345 - 00:52:24.633 Shlomo yeah dos iz geven komish ober geventlekh veysn mentshn khotsh a bisl--oder mir zogn yeah yidish iz a shprakh fun fun yidn fun mizrekh eyrope nu yeah haha TC 00:52:24.994 - 00:52:35.787 Emma yo yo yo TC 00:52:34.072 - 00:52:36.412 Emma un yo TC 00:52:36.941 - 00:52:37.762 Shlomo yeah TC 00:52:37.076 - 00:52:37.660 Shlomo yeah iz dos geven di letste frage? okey gut ikh ikh hob lib bay di frages es iz stam geven oh haha [unintelligible] TC 00:52:37.937 - 00:52:45.339 Emma neyn TC 00:52:39.185 - 00:52:40.212 Emma uh haha yo meynstu az yidish iz a shprakh in sekone? TC 00:52:40.212 - 00:52:47.195 Shlomo neyn TC 00:52:47.910 - 00:52:48.680 Shlomo um TC 00:52:48.956 - 00:52:49.810 Shlomo yeah vifl ikh farshtey neyn. ikh meyn es zenen do TC 00:52:50.914 - 00:52:54.569 Shlomo kh'veys nisht hunderte? epes a shules in velkhe di kinder lernen zikh oyf yidish un redn yidish TC 00:52:55.959 - 00:53:01.736 Shlomo nor in di shules un oykh mit di eltern, ikh meyn az geventlekh halt men dos nisht far a shprakh in sekone um TC 00:53:01.736 - 00:53:07.558 Emma mhm TC 00:53:03.317 - 00:53:04.255 Emma mhm TC 00:53:06.405 - 00:53:07.344 Shlomo yidish iz mistame geven leng-oys a kurtser tsay--tsyat a shprakh in sekone, um nokh de khurbn, es zenen do geven a sakh efortn vos hobn prubirt dos um rateven. di efortn fun di frumer layt hobn matsliekh geven, di efortn fun di yidishistn hobn nisht. ikh meyn az dos zol goyrem zayn a bisl mer um zikh bakukn zikh batrakhtn--self reflection--bay di yidishistn vayl take zey hobn nisht matsliekh geven TC 00:53:07.558 - 00:53:33.866 Emma mhm TC 00:53:17.087 - 00:53:18.093 Emma mhm TC 00:53:20.816 - 00:53:21.755 Emma mhm TC 00:53:22.740 - 00:53:23.830 Emma mhm mhm TC 00:53:33.388 - 00:53:35.035 Shlomo un di haredim yo TC 00:53:33.866 - 00:53:35.626 Emma mhm TC 00:53:35.227 - 00:53:36.082 Shlomo iz do an oyfn matsliekh tsu zayn azoy on tsu zayn meshuge frum, ikh hof az yo TC 00:53:36.324 - 00:53:40.523 Emma mhm mhm TC 00:53:39.733 - 00:53:41.026 Shlomo um ikh meyn az de--vos di--layt bay der yidish vokh ton m--iz matsliekh un volt di yidish vokh geven di gantse velt volt men oykh gemeynt az yidish iz nisht a shprakh oyf sekone du host gezen vift kinder es zenen do, dortn, vos redn nor yidish mit di eltern un oft mol mit di bobe zeydes oykh az ikh meyn az yidish iz a shprakh vos TC 00:53:40.523 - 00:53:57.699 Emma yo yo TC 00:53:49.976 - 00:53:51.489 Emma mhm TC 00:53:52.659 - 00:53:53.784 Emma mhm TC 00:53:54.937 - 00:53:55.842 Shlomo iz leng-oys a zeyer kurtse tsayt geven in sekone TC 00:53:57.975 - 00:54:01.344 Emma mhm TC 00:54:00.995 - 00:54:01.917 Shlomo un mistame nisht aza sake--shtarke sekone vi mentshn hobn davke gemeynt. s'iz interesant yidish fleg zayn um TC 00:54:01.417 - 00:54:09.177 Emma mhm TC 00:54:05.636 - 00:54:06.541 Shlomo mamesh a velt shprakh vos iz geven zeyer zeyer farshpreyt eyner fun di hoypt shprakhn, yetst iz dos nisht iz TC 00:54:09.177 - 00:54:15.564 Emma mhm TC 00:54:12.150 - 00:54:13.066 Emma mhm TC 00:54:13.066 - 00:54:13.865 Shlomo take dos iz geven a matsev fun sekone TC 00:54:15.564 - 00:54:18.573 Shlomo ikh meyn az mir hobn dos shoyn ibergelebt ober mir ken nisht veysn vos di tsukunft vet brengen oyb s'iz do nokh a druk far asimilatsye TC 00:54:18.714 - 00:54:26.352 Emma mhm TC 00:54:26.409 - 00:54:27.365 Shlomo vet dos nokh a mol zayn erger iz mir darft hofn az nisht TC 00:54:26.426 - 00:54:29.621 Emma mhm mhm TC 00:54:27.439 - 00:54:28.833 Emma mhm TC 00:54:29.126 - 00:54:30.065 Shlomo um TC 00:54:29.621 - 00:54:30.524 Shlomo un TC 00:54:30.524 - 00:54:31.752 Shlomo yeah ikh meyn az s'iz mir a mol TC 00:54:32.704 - 00:54:36.207 Shlomo troyerik ven ikh her az mentshn zogn az yidish iz a shprakh in sekone, nisht vayl ikh fil zikh baleydikt vayl--ikh meyn a mol, ikh fleg zikh filn baleydikt yo ven mentshn hobn geredt azoy vayl es filt zikh mir nisht azoy. ikh fleg aleyn gleybn az s'iz geven a shprakh in sekone denokh hob ikh zikh gelernt az nisht baemes um TC 00:54:36.652 - 00:54:54.233 Emma haha TC 00:54:45.022 - 00:54:46.130 Emma mhm mhm TC 00:54:53.359 - 00:54:54.382 Shlomo ober uh ikh meyn mayn tate hot ale mol gevust az nisht ober ikh meyn az ikh hob a bisl gehat de ayndruk az efsher yo un dernokh, iz es gevorn azoy shtark klor az nisht, vayl s'iz do azoy fil svives vu me redt yidish in gantsn in de in de gesheft un azoy vayter TC 00:54:54.233 - 00:55:08.388 Emma mhm mhm TC 00:54:59.096 - 00:55:00.220 Emma mhm TC 00:55:01.644 - 00:55:02.515 Emma mhm TC 00:55:04.783 - 00:55:05.722 Emma mhm TC 00:55:07.820 - 00:55:08.759 Shlomo un TC 00:55:08.462 - 00:55:09.282 Shlomo yeah TC 00:55:09.694 - 00:55:10.599 Shlomo ikh meyn az s'iz--s'iz mir troyerik yetst vayl ikh--s'iz s'iz um TC 00:55:11.246 - 00:55:15.003 Emma afile--yo TC 00:55:11.263 - 00:55:13.012 Shlomo shver vayl ikh ikh meyn az dos meynt az mentshn trakhtn nisht fun de emese shrapkhn in sekone es zenen do azoy fil shprakhn in sekone di merste yidishe shprakhn zenen in a shverer sekone TC 00:55:15.617 - 00:55:25.972 Emma mhm TC 00:55:22.063 - 00:55:23.221 Shlomo ober yidish iz nisht, got TC 00:55:26.113 - 00:55:28.790 Emma mhm mhm mhm TC 00:55:27.530 - 00:55:30.224 Shlomo tsu dankn, um me zol gebn akht oyf di andere shprakhn TC 00:55:28.796 - 00:55:33.636 Shlomo oykh TC 00:55:33.636 - 00:55:34.429 Shlomo me zol nisht avek nemen resursn fun di yidishe shprakh vayl shprakhn darfn resursn tsu lebn TC 00:55:34.429 - 00:55:39.134 Shlomo um TC 00:55:39.326 - 00:55:40.248 Shlomo de englishe shprakh hot a sakh resursn es hot gantse regirungen, iz di yidishe shprakh darf vayter resursn tsu lebn. ober es darf nisht di zelbe sort resursn vi a shprakh in sekone darf es zenen do gevise zakhn vos me darf ton tsu rateven a shprakh dos darf men nisht ton mit di yidishe shprakh mit di yidishe shprakh darf men es vayter nitstn TC 00:55:40.254 - 00:55:57.123 Emma mhm mhm TC 00:55:49.400 - 00:55:51.200 Emma mhm TC 00:55:56.623 - 00:55:57.464 Shlomo andersh. un az--es zenen do farshidene institutsyes vos hobn mer fun um uh uh TC 00:55:57.247 - 00:56:01.893 Emma mhm TC 00:55:57.464 - 00:55:58.220 Shlomo an an attitude take fun TC 00:56:01.893 - 00:56:04.143 Shlomo prubirn rateven yidish TC 00:56:04.183 - 00:56:05.965 Shlomo vos dos helft nisht TC 00:56:06.259 - 00:56:08.024 Shlomo mayn idee TC 00:56:08.284 - 00:56:09.374 Emma mhm TC 00:56:08.874 - 00:56:09.729 Shlomo yeah TC 00:56:09.499 - 00:56:10.381 Shlomo s'iz interesant, teyl mentshn meynen az um TC 00:56:10.381 - 00:56:13.120 Shlomo s'iz shver tsu redn mit andere mentshn vos redn yidish ikh veys nisht ikh--es falt mir nor ayn--hob geredt vegn es zenen do gegnt in vu ale mentshn redn yidish mer veyniker, un mir ken oykh geyn in yene geg--gegntn un oykh redn yidish mit zey ikh meyn az a teyl mentshn farshteyn dos nisht, s'iz s'iz, ikh un Dina Malka zenen geven in de khsidishe gegnt un mir hobn geredt stam yidish mit an ander, in Outremont, un mir hobn afile nisht gevolt davke prubirn redn yidish mit di ale khsidim vayl teyl mol zenen zey take a bisl TC 00:56:14.460 - 00:56:40.453 Emma mhm TC 00:56:22.104 - 00:56:23.229 Shlomo uh nisht azoy, a a bisl shamevdik tsu redn mit mentshn nisht fun zeyer kehile oyf yidish, ober az zey hobn gehert az mir redn yidish tsvishn an ander hobn zey gevolt redn yidish mit undz un ale hobn geredt yidish mit undz afile stam a teyl mentshn in in der bay der bus un azoy vayter hobn stam bamerkt undz gehert, un ongehoybn tsu redn un, s'iz geven zeyer zis baemes iz, um ikh meyn az dos iz nisht de sorte lebnish vos men hot in a TC 00:56:40.453 - 00:57:04.390 Emma mhm TC 00:56:51.045 - 00:56:52.085 Emma mhm TC 00:56:55.888 - 00:56:56.844 Emma mhm TC 00:56:59.432 - 00:56:59.999 Shlomo shprakh vos iz in zeyer shtark a sekone. es iz mistame di sort lebenish derlebnish vos me hot in a minor--minoritet shprakh ober yidish iz ale mol geven a minoritet shprakh. du host mir gevolt fregn nokh a a a kleyn fragele? TC 00:57:04.390 - 00:57:15.187 Emma mhm TC 00:57:06.671 - 00:57:07.576 Emma mhm TC 00:57:10.249 - 00:57:11.035 Emma mhm TC 00:57:11.548 - 00:57:12.571 Emma yo meynstu az afile TC 00:57:14.282 - 00:57:16.793 Emma nisht khsidishe yidish iz nisht in sekone TC 00:57:16.793 - 00:57:19.912 Shlomo oh TC 00:57:18.686 - 00:57:19.422 Shlomo ikh meyn nisht az nisht khsidishe yidish iz a bazundere shprakh. TC 00:57:20.441 - 00:57:24.631 Shlomo um es zenen do dialektn oyf yidish vos zenen in sekone, yo. natirlekh. um, ikh meyn az de klal dialekt iz a bisl komplitsirt vayl dos iz nisht an ekhte dialekt vi du veyst es iz geshafn gevorn iz um TC 00:57:24.631 - 00:57:35.707 Emma mhm TC 00:57:29.047 - 00:57:30.138 Emma yo haha TC 00:57:32.996 - 00:57:34.070 Shlomo dos iz, es iz shver tsu zogn, ikh tref az s'iz mistame TC 00:57:36.067 - 00:57:40.094 Shlomo mir volt--voltn mir es genumen alts bazundere shprakh volt men gedarft zogn az s'iz in sekone vayl TC 00:57:40.151 - 00:57:46.000 Shlomo um TC 00:57:46.108 - 00:57:47.030 Shlomo s'iz, kinder lernen es, yo es iz nisht de ergste sort sekone, ober es zenen do nisht gantse gezelsheftn vos nitsn es togteglekh iz iz dos tseylt alts sekone, di merste dialektn fun yidish zenen yo oyf sekone TC 00:57:47.087 - 00:58:00.322 Emma mhm TC 00:57:49.061 - 00:57:50.084 Emma mhm TC 00:57:51.204 - 00:57:52.075 Emma mhm mhm TC 00:57:54.512 - 00:57:55.737 Shlomo um TC 00:58:00.322 - 00:58:01.171 Shlomo dos iz troyerik ober ikh TC 00:58:01.346 - 00:58:03.500 Shlomo meyn az s'iz mistame tsu shpet haha far a sakh fun zey tsum badoyern ikh veys nisht, ikh prubir zikh lernen ale mol farshidene dialektn es zenen do a sakh dialektn bay khsidim agev, um bafrayt in medine yisroel etlekhe, afile mer vos zenen mer litvish azoy vos ikh red TC 00:58:04.012 - 00:58:17.931 Emma mhm mhm TC 00:58:07.539 - 00:58:08.984 Emma mhm TC 00:58:12.602 - 00:58:13.608 Emma mhm TC 00:58:17.512 - 00:58:18.451 Shlomo um TC 00:58:17.931 - 00:58:18.572 Shlomo ober, ikh meyn az, s'iz, se volt geven a feler tsu redn vegn di nisht khsidishe yidish azoy vi es iz bazunder fun di khsidishe yidish dos iz baemes eyn shprakh kehile un iz ale mol geven TC 00:58:18.572 - 00:58:28.478 Emma mhm TC 00:58:25.579 - 00:58:26.517 Emma mhm TC 00:58:28.009 - 00:58:28.947 Shlomo um khsidim nitsn verter vos zenen geshafn gevorn alts neologizm a mol bay TC 00:58:28.478 - 00:58:34.938 Emma mhm mhm TC 00:58:33.544 - 00:58:35.039 Shlomo yidishistn, bay undz oder haha azoy vi azoy vi blitspost TC 00:58:35.231 - 00:58:38.881 Emma mhm TC 00:58:36.497 - 00:58:37.452 Emma yo TC 00:58:38.387 - 00:58:39.376 Shlomo iz a vort vos iz gevorn a bisl farshpreyt afile bay khsidim un TC 00:58:38.881 - 00:58:43.021 Emma mhm mhm TC 00:58:41.644 - 00:58:43.291 Shlomo yidishistn koyfn de khsidish--khsidishe um bikher far di kinder un azoy vayter un TC 00:58:43.044 - 00:58:49.535 Emma mhm mhm TC 00:58:48.022 - 00:58:49.552 Shlomo dos iz di yidishe kehile in algemeyn iz kleyn es iz in eyn mishpokhe hot men yidishistn un frumer layt un TC 00:58:49.946 - 00:58:56.912 Emma mhm mhm TC 00:58:56.055 - 00:58:57.567 Shlomo yeah di ale veltlekher shraybers zenen geven in kontakt mit um religyeze shraybers un zenen alts nokh TC 00:58:56.912 - 00:59:04.267 Emma mhm TC 00:59:03.699 - 00:59:04.503 Shlomo mir zol hobn mer um TC 00:59:04.712 - 00:59:06.894 Shlomo shraybn fun a hoykher literarishe kvalitet oyf yidish, dos felt letstns ober nist azoy shtark um befrayt in de khsidishe velt ikh hob etlekhe zeyer gute hoykhe yidishe kvalitetn, um ikh hob yo dortn oyf mayn politse s'iz ikh hob um a kopye fun de tog dzhurnal mayles TC 00:59:06.894 - 00:59:23.423 Emma mhm TC 00:59:15.934 - 00:59:16.940 Shlomo um vos iz fun di khsidishe velt, mayles haha, um un ikh hob um khurbn memuaren vos zenen oysgegebn gevorn in di letste tsen yor fun di khsidishe velt take, un um oykh fun di yidishiste velt farefnt men nokh alts zeyer gute zakhn um ikh meyn az s'iz Mikhoel Felsenbaum in in um TC 00:59:23.423 - 00:59:41.628 Emma mhm TC 00:59:25.417 - 00:59:26.407 Emma mhm TC 00:59:26.582 - 00:59:27.520 Emma mhm TC 00:59:31.847 - 00:59:32.431 Shlomo Felsenbaum antshuldik ikh ikh ikh hob gehert zayn intervyu vu er iz geven zeyer davke vegn dem um TC 00:59:41.719 - 00:59:45.796 Emma mhm TC 00:59:44.621 - 00:59:45.307 Shlomo haha iz um yeah er er iz a shrayber vos iz bazirt in rusland vos shraybt khotsh biz mit a etlekhe yor tsurik un meyn ikh nokh alts un TC 00:59:46.140 - 00:59:53.241 Shlomo um ikh hob ersht geshribn a kinderbikhl oyf yidish vos me vet hofentlekh farefntlekhn bay di kinder loshn layt vos farefntlekhn a sakh bikher um un uh Estis mame vet bald shraybn a memuar oy--oyf yidish dos vet zayn di ershte um eks khsidishe memuar vos iz geshribn oyf yidish far a yidish redndike um uh lernershaft davke merstns far khside leynshaft iz dos vet zayn zeyer vunderlekh ikh kuk faroys oyf dem, um un yo zi iz a vunderlekhe shrayberin un iz zi shraybt lider merstns un ikh bin zikher az vet zayn fun a hoykhe literarishe kvalitet iz TC 00:59:53.241 - 01:00:21.785 TC 00:59:53.241 - 01:00:21.785 Emma mhm mhm TC 00:59:55.607 - 00:59:57.187 Emma mhm TC 00:59:59.994 - 01:00:00.933 Emma ooh mhm TC 01:00:07.250 - 01:00:10.130 Emma yo yo TC 01:00:13.764 - 01:00:15.715 Emma mhm mhm TC 01:00:21.105 - 01:00:22.347 Shlomo take s'iz, ikh ikh bin nisht maskem mit di pryoritetn fun de khsidishe velt. farshteyt zikh. ikh bin nisht frum vi zey zenen frum ikh halt nisht fun zeyer mishugasn um zey hobn a sakh problemen TC 01:00:21.785 - 01:00:31.767 Emma mhm TC 01:00:29.880 - 01:00:30.734 Emma mhm TC 01:00:31.365 - 01:00:32.169 Shlomo un dos hot a hashpoe oyf vos far a zakhn mir zet oyf yidish. ober derfar meyn az s'iz zeyer vikhtik az di yidishistishe velt vos iz nisht khsidish un eks khs--khsidishe tsuzamen zoln vayter ton zakhn oyf yidish vos zenen fun an ander kukvinkl vos vet veln zikh shteln kegn dem, ober dos iz alts de sort zakh vos geshet zikh in eyn shprakh ikh meyn az s'iz s'iz a a groyser feler tsu makhn vi zey zenen bazundern TC 01:00:31.767 - 01:00:55.591 Emma mhm TC 01:00:47.143 - 01:00:48.065 Shlomo yo mayn gants lebn her ikh ikh meyn kh'hob gehert audiobooks mit mayn tatn a sakh in di kinderyorn a teyl fun zey khsidish a teyl fun zey fun di yidishistishe velt iz far mir iz es zeyer klor az s'iz eyn eyn shprakh kehile TC 01:00:55.732 - 01:01:07.134 Emma mhm TC 01:01:00.272 - 01:01:01.430 Emma mhm mhm TC 01:01:03.005 - 01:01:04.839 Emma yo TC 01:01:06.634 - 01:01:07.555 Shlomo yo haha un hot dos geentfert dayn frage? TC 01:01:07.174 - 01:01:09.800 Emma yo TC 01:01:07.562 - 01:01:08.079 Emma yo TC 01:01:09.300 - 01:01:10.390 Shlomo gut TC 01:01:09.823 - 01:01:10.492 Emma un yo vi filstu ven du trakhtst TC 01:01:10.464 - 01:01:13.968 Emma vegn di tsukunft fun yidish TC 01:01:14.059 - 01:01:16.432 Shlomo oh um TC 01:01:15.932 - 01:01:17.073 Shlomo nu ikh ken nisht veysn di tsukunft ha TC 01:01:17.282 - 01:01:19.233 Emma yo TC 01:01:18.733 - 01:01:19.655 Shlomo yo ikh meyn ikh bin naygerik. ikh prubir hobn naygerikkeyt far di tsukunft in algemeyn TC 01:01:19.239 - 01:01:24.526 Emma mhm TC 01:01:22.985 - 01:01:23.890 Emma mhm TC 01:01:24.116 - 01:01:24.937 Shlomo um TC 01:01:24.526 - 01:01:25.375 Shlomo yeah ikh bin TC 01:01:25.550 - 01:01:27.198 Shlomo ikh bin naygerik TC 01:01:27.305 - 01:01:28.497 Shlomo yeah vos vet zayn mit mit yidn in algemeyn un ikh bin zikher az di tsukunft fun di yidishe shprakh iz zeyer shtark farbunden mit di--fun yidn in algemeyn TC 01:01:29.297 - 01:01:37.326 Emma mhm TC 01:01:32.419 - 01:01:33.357 Emma mhm mhm TC 01:01:36.317 - 01:01:37.745 Shlomo um ikh yeah ikh hof az mir veln adurkh lebn di shverkeytn vos eksistirn in di velt un veln vayter zayn shtark TC 01:01:37.326 - 01:01:44.776 Emma yo TC 01:01:44.653 - 01:01:45.254 Shlomo um un TC 01:01:44.776 - 01:01:46.402 Shlomo yo vayter zayn shtolts tsu zayn zikh aleyns ikh meyn az dos iz zeyer vikhtik un andere felker hobn dos mir zoln oykh ha TC 01:01:46.425 - 01:01:52.109 Emma mhm TC 01:01:49.074 - 01:01:49.929 Emma mhm TC 01:01:51.774 - 01:01:52.882 Shlomo um iz ikh hof az mir veln dos vayter ken hobn in ale lender TC 01:01:52.109 - 01:01:56.184 Shlomo um un oyf undzer farshidene shprakhn koylel di yidishe shprakh, ikh TC 01:01:56.184 - 01:02:00.830 Emma mhm TC 01:02:00.023 - 01:02:00.543 Shlomo meyn az TC 01:02:01.039 - 01:02:02.276 Shlomo es iz do a sa--zenen do a sakh tsibes tsu gleybn a dos vet geshen TC 01:02:02.276 - 01:02:05.879 Shlomo um TC 01:02:05.879 - 01:02:06.719 Shlomo zikher TC 01:02:07.249 - 01:02:08.390 Shlomo di um kinder vos redn yidish vert hekher fun yor tsu yor, nisht nor bay di khsidim oykh bay di nisht khsidim, iz dos iz a gute simen far di yidishe shprakh TC 01:02:08.514 - 01:02:18.467 Emma mhm TC 01:02:16.952 - 01:02:17.823 Emma mhm TC 01:02:18.217 - 01:02:18.813 Shlomo un mir veln zen ha TC 01:02:18.813 - 01:02:19.952 Emma yo TC 01:02:19.952 - 01:02:20.945 Emma un TC 01:02:21.339 - 01:02:22.551 Emma vos iz TC 01:02:22.551 - 01:02:23.859 Emma gut yidish un vos TC 01:02:23.859 - 01:02:26.159 Shlomo oh TC 01:02:25.625 - 01:02:26.142 Emma un vi azoy iz es di zelbe oder andersh fun klal yidish TC 01:02:26.250 - 01:02:30.091 Shlomo gute yidish TC 01:02:29.962 - 01:02:31.424 Emma yo TC 01:02:30.924 - 01:02:31.694 Shlomo vos iz gute yidish wow okay haha TC 01:02:31.498 - 01:02:34.225 Emma haha TC 01:02:32.814 - 01:02:34.276 Shlomo preskriptivizm okey nu TC 01:02:34.519 - 01:02:36.655 Emma haha a sakh fun di mentshn TC 01:02:36.560 - 01:02:39.001 Shlomo ikh meyn az TC 01:02:36.710 - 01:02:37.640 Shlomo mhm TC 01:02:38.501 - 01:02:39.524 Emma kenen nisht azoy fil vegn TC 01:02:39.024 - 01:02:41.502 Shlomo yo TC 01:02:40.087 - 01:02:41.080 Shlomo okey TC 01:02:41.080 - 01:02:42.207 Emma preskiptivizm ober yo du farshteyst di frage TC 01:02:41.502 - 01:02:44.975 Shlomo yo nu TC 01:02:42.855 - 01:02:43.932 Shlomo haha ikh vel vayter entfern vayl ikh hob vayter meynungen khotsh az s'iz take a bisl preskriptivistish TC 01:02:43.932 - 01:02:48.603 Emma dos iz okey TC 01:02:48.002 - 01:02:49.340 Shlomo okey ikh meyn TC 01:02:48.896 - 01:02:50.560 Emma preskriptivizm iz nisht in gantsn shlekht TC 01:02:49.340 - 01:02:51.573 Shlomo ikh veys nisht baemes tsi dos tseylt afile alts preskriptivistish ekht vayl okey vos ikh meyn iz gute yidish TC 01:02:51.140 - 01:02:56.360 Shlomo iz yidish vos me redt flisik TC 01:02:56.360 - 01:02:58.104 Emma mhm TC 01:02:57.654 - 01:02:58.525 Shlomo un shlekhter yidish natirlekh iz yidish vos me redt nisht flisik, ikh meyn az a teyl mentshn TC 01:02:58.430 - 01:03:03.689 Emma mhm TC 01:03:01.687 - 01:03:02.508 Shlomo filn zikh zeyer shlekht ven ikh red azoy TC 01:03:03.729 - 01:03:05.799 Shlomo ikh prubir nisht redn azoy geveyntlekh TC 01:03:06.497 - 01:03:08.282 Shlomo vayl ven me lernt zikh a shprakh filt es zikh nisht gut tsu hern az me redt nisht gut TC 01:03:08.282 - 01:03:12.754 Emma mhm TC 01:03:12.319 - 01:03:13.190 Shlomo ober oft mol ven me lernt zikh nisht a--lernt zikh a shprakh redt men nisht gut TC 01:03:12.754 - 01:03:16.770 Emma mhm TC 01:03:16.318 - 01:03:17.223 Shlomo ikh red nisht gute frantseyzish un dos iz okey vayl me ken mir vayter farshteyn, un oyb ikh red vayter frantseyzish leng-oys a gants lebn mirtseshem vel ikh redn gute frantseyzish eyder far shtarbn. un ikh meyn az mentshn zoln hobn di zelbe attitude vegn yidish nisht azoy? TC 01:03:16.770 - 01:03:31.111 Emma mhm TC 01:03:20.081 - 01:03:20.935 Emma mhm TC 01:03:23.591 - 01:03:24.496 Emma mhm TC 01:03:26.055 - 01:03:26.960 Emma mhm mhm mhm TC 01:03:29.430 - 01:03:31.584 Shlomo um TC 01:03:31.134 - 01:03:32.022 Shlomo ober TC 01:03:32.670 - 01:03:33.727 Shlomo es zenen do a sakh farshidene oyfanim tsu redn flisik vayl ikh bin nisht keyn preskriptivist iz ikh meyn az di klal shprakh iz eyn gute vikhtike proyekt in shafn a standard, shprakh standardn zenen nitslekh um TC 01:03:33.834 - 01:03:46.434 Emma mhm TC 01:03:36.214 - 01:03:37.085 Emma mhm TC 01:03:43.807 - 01:03:44.763 Emma mhm TC 01:03:45.410 - 01:03:46.265 Shlomo hayntike tsaytn meyn ikh az mir zol dos nisht haltn far de standard TC 01:03:47.452 - 01:03:52.208 Shlomo vayl take di merste yidish reders kenen dos afile nisht. ikh meyn az s'iz do oykh a standard fun khsidish yidish, khotsh vi du veyst zenen do a sakh farshidene dialektn bay khsidim TC 01:03:52.208 - 01:04:02.904 Emma mhm TC 01:03:59.197 - 01:04:00.220 Shlomo ven me hert a khsidishe radyo iz do a sort standard vos geshet zikh, un s'iz do a klore khsidishe shraybn standard TC 01:04:03.264 - 01:04:10.762 Emma mhm TC 01:04:05.120 - 01:04:06.228 Emma mhm TC 01:04:06.859 - 01:04:07.792 Emma mhm TC 01:04:07.792 - 01:04:08.287 Emma mhm TC 01:04:10.352 - 01:04:11.257 Shlomo iz ikh meyn az, es zenen do hayntike tsaytn tsvey standard shprakhn s'iz do a sort khsidishe standard vos iz a bisl mer beygevdik ober take eksistirt vayl mentshn darfn komunikirn TC 01:04:10.762 - 01:04:20.094 Shlomo un s'iz do de klal standard vos iz a zeyer farshpreyte standard in ale akademishe erter un azoy vayter, ernst gezogt meyn ikh az ale studentn fun yidish un ale vos zenen intelektuel vegn di yidishe shprakh zoln zikh lernen beyde standardn. vayl dos iz nisht azoy shver a sakh shprakhn hobn tsvey standardn mir veln zen tsi zey veln beyde zenen doyren mistame yo vayl s'iz do a sakh geshribn oyf beyde standardn a sakh gerekordirt oyf beyde standardn TC 01:04:20.094 - 01:04:42.459 Emma mhm mhm TC 01:04:36.272 - 01:04:37.784 Emma mhm TC 01:04:41.790 - 01:04:42.644 Shlomo ober gute yidish iz yidish vos iz flisik geredt TC 01:04:42.532 - 01:04:46.542 Emma mhm mhm TC 01:04:46.127 - 01:04:47.555 Shlomo yo vos vos kumt fun hertsn vos TC 01:04:46.717 - 01:04:49.900 Emma un dos un dos ken zayn flisik mit andere shprakhn tsumisht TC 01:04:47.629 - 01:04:53.242 Shlomo yo, arayngemisht? yo zikher, ikh meyn az gute yidish vos makht code switching mit english iz gute yidish. um mer leynt in ale alter yidishe romanen az me makht shtendik code switching mit rusish un mit ukrainish a mol mit poylish um mi--mit hebreish mit loshn koydesh ale mol mer veyniker TC 01:04:51.881 - 01:05:09.172 Emma yo TC 01:04:53.552 - 01:04:54.288 Emma mhm TC 01:04:57.939 - 01:04:58.608 Emma mhm mhm mhm TC 01:05:02.951 - 01:05:05.763 Emma mhm TC 01:05:08.638 - 01:05:09.745 Shlomo um di beste yidishe romanen darf men kenen a bisl daytshish un a bisl loshn koydesh un a bisl poylish, stam tsu kenen farshteyn un bisl rusi--rusish oykh iz iz TC 01:05:09.245 - 01:05:18.076 Emma mhm TC 01:05:14.443 - 01:05:15.415 Shlomo ikh meyn az es iz narish tsu zogn az a shprakh iz nisht gut geredt oyb me misht arayn andere shprakhn TC 01:05:18.076 - 01:05:24.371 Emma mhm TC 01:05:23.876 - 01:05:24.798 Shlomo um TC 01:05:24.371 - 01:05:25.282 Emma haha TC 01:05:24.804 - 01:05:26.384 Shlomo take s'iz yeah yeah yeah dos iz ikh ikh hob nisht--hey Shvesti um do iz Esti ersht aheym gekumen um undz redn mir oyf yidish um undz makhn an intervyu TC 01:05:25.282 - 01:05:35.665 Emma sholem aleykhem TC 01:05:27.707 - 01:05:29.270 Emma haha TC 01:05:29.614 - 01:05:30.282 Emma mir makhn an intervyu TC 01:05:32.584 - 01:05:34.079 Emma yo haha TC 01:05:35.334 - 01:05:38.011 Esther yo vel ikh ken zen azoy TC 01:05:35.440 - 01:05:37.040 Shlomo haha di--dayns vet zayn morgn yo TC 01:05:37.511 - 01:05:39.985 Esther uh yo ikh meyn azoy TC 01:05:40.150 - 01:05:42.150 Emma yo TC 01:05:40.295 - 01:05:42.165 Shlomo iz derfar--vi iz geven de arbet TC 01:05:41.274 - 01:05:43.074 Emma mir zenen kemat fartik TC 01:05:42.165 - 01:05:44.130 Esther vos vos zogstu? TC 01:05:43.820 - 01:05:45.440 Shlomo yeah TC 01:05:43.991 - 01:05:44.896 Emma mir zenen kemat fartik haha TC 01:05:45.210 - 01:05:51.224 Esther ikh gey nemen a, azoy vi zogst a shprits TC 01:05:47.950 - 01:05:51.750 Shlomo haha TC 01:05:48.092 - 01:05:49.030 Shlomo yo yo yo zolst hobn hanoe. vel--vos zogstu dir, a shower? okey haha nu TC 01:05:50.724 - 01:05:55.733 Esther yo TC 01:05:53.170 - 01:05:54.130 Esther oder uh ikh veys nisht, ikh gey mikh vashn TC 01:05:54.690 - 01:05:59.150 Shlomo haha TC 01:05:55.733 - 01:05:56.405 Shlomo mhm yeah yeah yeah TC 01:05:56.917 - 01:05:59.155 Shlomo um ikh bin tsufridn az du herst vi ikh red mit mit Esti vayl ikh ikh bayt zikh ikh bayt a bisl vi ikh red mit dir TC 01:05:59.179 - 01:06:04.539 Emma mhm haha TC 01:06:03.988 - 01:06:05.332 Shlomo du kenst hern haha TC 01:06:04.646 - 01:06:06.243 Emma mir hobn nisht dayn consent zayn in intervyu ober TC 01:06:06.418 - 01:06:11.356 Shlomo oh yo ober ober ober oyf morgn morgn vet dos zayn az efsher ken es zayn a bisl retroactive TC 01:06:09.169 - 01:06:14.174 Emma yo haha TC 01:06:11.818 - 01:06:12.909 Emma yo hofentlekh TC 01:06:14.231 - 01:06:15.659 Shlomo hofentlekh okey haha akhuts oyf de oyb du bayst de idee un du vilst nisht mer makhn TC 01:06:14.957 - 01:06:19.237 Esther [unintelligible] oyb ikh hob di energye TC 01:06:19.390 - 01:06:22.960 Shlomo nu mhm TC 01:06:19.580 - 01:06:21.144 Shlomo oh yo take ikh farshtey. yeah, okey, nu dervayl du zolst zolst zolst nisht gebn yeah du zolst nisht gebn tsu fil um akht oyf undz vayl TC 01:06:22.787 - 01:06:31.117 Emma yo TC 01:06:24.019 - 01:06:24.586 Esther s'iz bayt ir zogt toysh yo ikh meyn TC 01:06:30.360 - 01:06:32.840 Shlomo yo yo bayt toysh TC 01:06:31.967 - 01:06:33.901 Shlomo haha ikh zog toysh TC 01:06:34.498 - 01:06:35.909 Esther mm TC 01:06:37.040 - 01:06:37.600 Shlomo oder bayt, merstns bayt TC 01:06:37.451 - 01:06:39.250 Shlomo haha TC 01:06:39.460 - 01:06:41.830 Shlomo nu TC 01:06:42.227 - 01:06:43.216 Shlomo yeah okey zenen do nokh alts frages oder iz dos geven di last frage okey ikh kuk faroys TC 01:06:43.509 - 01:06:47.097 Emma yo TC 01:06:44.893 - 01:06:45.759 Emma yo TC 01:06:45.759 - 01:06:46.827 Emma uh TC 01:06:46.834 - 01:06:48.684 Shlomo okey bye Shvesti TC 01:06:48.386 - 01:06:49.308 Emma yo haha TC 01:06:48.808 - 01:06:50.422 Shlomo zay gezunt TC 01:06:49.534 - 01:06:50.169 Emma un TC 01:06:50.614 - 01:06:52.497 Emma ikh meyn az du host shoyn gezogt ober vi oft TC 01:06:52.571 - 01:06:55.563 Emma redstu mit khsidishe reders TC 01:06:55.563 - 01:06:57.965 Shlomo uh l--reders fun a mer fun mer khsidishe dialektn uh nishkoshe oft TC 01:06:58.309 - 01:07:02.490 Emma mm mhm mhm TC 01:07:01.110 - 01:07:03.044 Shlomo um yeah Esti iz dokh nisht khsidish ober zi redt dokh a khsidishe dialekt um un ir gants mishpokhe oykh. ikh veys nisht Shvesti Shvesti vi oft redn mir oyf yidish TC 01:07:02.490 - 01:07:12.342 Emma yo yo yo TC 01:07:05.008 - 01:07:05.795 Emma haha TC 01:07:12.399 - 01:07:13.237 Esther vos? TC 01:07:12.399 - 01:07:13.237 Shlomo vi oft redn undz oyf yidish TC 01:07:12.737 - 01:07:14.789 Esther um TC 01:07:14.627 - 01:07:15.920 Shlomo like etle--yede etlekhe teg efsher? yeah kimat di yedn tog yeah TC 01:07:16.702 - 01:07:20.074 Esther kimat di yedn tog TC 01:07:17.715 - 01:07:19.025 Emma mhm mhm TC 01:07:19.639 - 01:07:20.510 Shlomo okey iz yeah kimat di yedn tog TC 01:07:20.074 - 01:07:21.939 Emma yo TC 01:07:21.410 - 01:07:22.434 Shlomo um haha un TC 01:07:21.939 - 01:07:23.530 Emma un mentshn vos zenen nokh alts khsidish TC 01:07:22.507 - 01:07:26.922 Shlomo nokh alts khsidish? uh mer zeltn, um es flegn zenen ven ikh bin geven nayntsn yor alt hob ikh gehat a fraynd vos ikh hob gezen mer veyniker eyn mol yede yo--yede vokh leng-oys a yor um hob gehat a nishkoshe noente fraynd mitn nomen Yechiel mir hobn gelernt toyre tsuzamen dos iz geven hanoedik, um yetst redn mit mit im mer zeltn vi ikh hob gezogt s'iz a bisl shver ven men iz yo TC 01:07:25.275 - 01:07:45.615 Emma mhm TC 01:07:34.472 - 01:07:35.292 Emma mhm TC 01:07:39.028 - 01:07:40.102 Shlomo kvir un mir vil dos nisht darfn bahaltn. um ober um ven ikh gey in Outremont red ikh mit mentshn vos zenen alts nokh khsidim, um dos iz ethlekhe mm TC 01:07:45.615 - 01:07:55.357 Emma yo TC 01:07:47.668 - 01:07:48.539 Emma mhm TC 01:07:52.629 - 01:07:53.467 Shlomo khodoshim TC 01:07:56.190 - 01:07:57.314 Shlomo gey ikh in yeah ven uh ven ikh bin letstns geven dortn leng-oys a groyse tsayt tsu koyfn matse s'iz efsher mit a por khodoshim tsurik mistame vel ikh shoyn bald tsurik geyn es zenen do gute bikher kremer dort gut restoranen, iz yo dortn red ikh yidish oykh TC 01:07:57.371 - 01:08:09.543 Emma mhm TC 01:08:01.826 - 01:08:02.731 Emma mhm TC 01:08:07.580 - 01:08:08.570 Shlomo mit zey um TC 01:08:09.543 - 01:08:11.152 Shlomo yeah ikh ikh hob ikh hob a fraynd do mit nomen Yitsik vos ikh zol shoyn zayn nokh a mol in kontakt mit im er iz a khosid TC 01:08:11.158 - 01:08:17.643 Shlomo um may--Estis mame zogt az ven a khosid vil zayn fraynd mit emetsn vos iz nisht khsidish iz dos a groyse mitsve zikh tsu farbinden mit zey vayl take es halt az zey zoln hobn a farbindung tsu di breytere velt vayl s'iz do a sakh farmakhtkeyt TC 01:08:17.643 - 01:08:29.076 Emma mhm TC 01:08:24.034 - 01:08:25.090 Emma mhm TC 01:08:27.122 - 01:08:28.162 Shlomo um bay zey iz TC 01:08:29.076 - 01:08:30.592 Emma mhm mhm TC 01:08:29.180 - 01:08:30.052 Shlomo s'iz gut tsu zayn ofn tsu aza sort frayndshaftn, ven mir iz gevorn es iz geven laykht un dernokh iz gevorn shverer, hofentlekh vet es vern laukht nokh a mol ikh ikh arbet oyf mayn eygn zikh zikherkeyt keday az es vel kenen TC 01:08:30.598 - 01:08:41.965 Emma yo TC 01:08:33.264 - 01:08:34.135 Emma mhm TC 01:08:36.572 - 01:08:37.645 Emma yo TC 01:08:39.086 - 01:08:39.924 Emma mhm TC 01:08:41.752 - 01:08:42.809 Shlomo ikh meyn baemes stam vayter nisht zogn az ikh bin kvir oder es araynbrengn tsum teyle hayt on az es zol mikh vey ton ikh meyn az ikh ken kumen tsu aza sortste ort TC 01:08:42.174 - 01:08:50.640 Emma mhm TC 01:08:45.279 - 01:08:46.150 Emma mhm mhm TC 01:08:49.363 - 01:08:51.095 Shlomo um yo vayl, yo s'iz vikhtik um Estis eltern redn zeyer oft mit mentshn vos zenen alts nokh khsidishe zey makhn a sakh um emotsyonele shtits far zey TC 01:08:50.640 - 01:08:58.101 Emma mhm TC 01:08:57.665 - 01:08:58.537 Shlomo um TC 01:08:58.101 - 01:08:58.987 Shlomo yeah TC 01:08:58.987 - 01:08:59.924 Emma yo haha TC 01:08:59.572 - 01:09:01.237 Shlomo ober yo ikh ikh perzenlekh nisht zeyer oft ober a mol ha TC 01:08:59.924 - 01:09:03.127 Emma mhm mhm TC 01:09:02.627 - 01:09:03.903 Shlomo yo TC 01:09:03.403 - 01:09:04.224 Emma un TC 01:09:04.365 - 01:09:05.624 Emma nu TC 01:09:05.681 - 01:09:06.986 Shlomo yo TC 01:09:06.575 - 01:09:07.480 Emma uh mir ken--ikh ken redn a bisl mer itst vegn vos iz mayn disertatsye? ober uh efsher ven Esti iz nisht do haha dos iz TC 01:09:06.986 - 01:09:18.365 Shlomo okey TC 01:09:10.001 - 01:09:11.041 Shlomo oh yo ikh bin zeyer naygerik mhm TC 01:09:12.296 - 01:09:14.956 Shlomo oh yo yo yo take dos iz a sort sod yo du zolst nisht veysn vayl es vet baaynflusn vi du entfers TC 01:09:15.452 - 01:09:21.402 Emma yo TC 01:09:21.088 - 01:09:22.280 Esther ikh ver arayn in de shower TC 01:09:21.392 - 01:09:23.980 Shlomo okey du vest undz nisht ken hern TC 01:09:23.265 - 01:09:25.405 Shlomo haha TC 01:09:25.405 - 01:09:26.144 Emma yo uh TC 01:09:25.813 - 01:09:27.325 Shlomo mhm TC 01:09:26.825 - 01:09:27.545 Emma ikh meyn az mayn disertatsye vet zayn vegn TC 01:09:27.720 - 01:09:31.291 Emma a--variatsye in aroysred spetsifish TC 01:09:32.141 - 01:09:35.471 Shlomo yo d--ikh hob gemeynt azoy ober velkhe varyatsyes davke un s'iz zeyer interesant ikh meyn ikh hob prubirt redn azoy natirlekh vi nor meglekh dos iz mer veyniker vi ikh red in mayn eygn moyekh TC 01:09:34.740 - 01:09:46.968 Emma un TC 01:09:35.471 - 01:09:36.522 Emma yo yo TC 01:09:36.849 - 01:09:37.906 Emma yo yo TC 01:09:43.228 - 01:09:44.352 Emma yo TC 01:09:46.670 - 01:09:47.491 Shlomo ober du veyst dokh mayn komunikatsye es es bayt zikh du host gehert az ikh red a bisl andersh mit Dina Malka du host ersht gehert yetst az ikh red a bisl andersh mit Esti TC 01:09:47.227 - 01:09:55.105 Emma yo yo yo yo TC 01:09:51.277 - 01:09:53.127 Emma yo TC 01:09:54.669 - 01:09:55.569 Shlomo iz ikh bin zeyer naygerik take vi azoy dayn forsharbet vet geyn yo TC 01:09:55.105 - 01:09:59.169 Emma yo TC 01:09:55.569 - 01:09:56.367 Emma yo TC 01:09:56.441 - 01:09:57.498 Emma ikh bin nokh nisht in gantsn zikher vayl ikh meyn az TC 01:09:57.994 - 01:10:03.117 Shlomo yo TC 01:10:01.082 - 01:10:02.088 Emma uh kenst--du kenst Isaac Bleaman yo TC 01:10:05.469 - 01:10:08.602 Shlomo ikh meyn az efsher nisht ver iz Isaac Bleaman nokh a mol TC 01:10:08.780 - 01:10:12.010 Emma efsher a bisl TC 01:10:08.810 - 01:10:10.891 Emma uh TC 01:10:10.891 - 01:10:12.972 Shlomo voynt er do oder neyn TC 01:10:12.034 - 01:10:13.698 Emma ikh meyn az TC 01:10:13.738 - 01:10:14.891 Emma er iz efsher a teyl--teyl fun di Schachter TC 01:10:14.891 - 01:10:17.478 Shlomo fun di Schaechter [unintelligible] zakh yo mhm TC 01:10:17.602 - 01:10:21.241 Emma mishpokhe ober uh TC 01:10:18.362 - 01:10:21.219 Emma er iz a lingvist in kalifornye TC 01:10:21.219 - 01:10:25.674 Shlomo okey zeyer fayn ikh hob meyn ikh gehert fun um ober a bisl TC 01:10:25.213 - 01:10:28.869 Emma un er hot TC 01:10:25.674 - 01:10:27.080 Emma efsher ikh meyn az er vet zayn baym yidish vokh hofentlekh TC 01:10:27.474 - 01:10:30.978 Shlomo oh gut okey az mir kenen redn mit an ander TC 01:10:30.039 - 01:10:31.822 Emma yo ober er hot geshribn a disertatsye vegn TC 01:10:31.271 - 01:10:35.214 Emma yidishistn un khsidishe yidish un aroysred TC 01:10:35.760 - 01:10:40.293 Shlomo yo dos iz take di tsvey veltn yo TC 01:10:38.359 - 01:10:41.891 Emma yo un er hot TC 01:10:40.907 - 01:10:43.921 Shlomo mhm TC 01:10:41.891 - 01:10:42.605 Emma gekukt nor oyfn uh TC 01:10:44.872 - 01:10:48.174 Emma vifl luft men nitst in /t/ un epes azoy TC 01:10:49.024 - 01:10:54.012 Shlomo oh okey yo TC 01:10:50.779 - 01:10:52.510 Shlomo ver nitst mer luft khsidim oder undz TC 01:10:52.871 - 01:10:55.717 Emma khsidim, vayl TC 01:10:55.774 - 01:10:57.568 Emma uh TC 01:10:57.568 - 01:10:58.585 Emma yidishistn hobn mer english un ikh meyn az--oh neyn, ikh meyn az mir TC 01:10:58.760 - 01:11:05.065 Shlomo yo du bist gerekht TC 01:10:59.351 - 01:11:00.577 Shlomo yo TC 01:11:00.634 - 01:11:01.876 Shlomo ikh--g--khsidim hobn mer english vos mir hobn mhm TC 01:11:03.485 - 01:11:08.407 Emma mir hobn mer luft vayl dos iz eng--endlekh tsu english un yidish TC 01:11:06.725 - 01:11:13.992 Shlomo okey TC 01:11:09.493 - 01:11:10.567 Shlomo oh TC 01:11:11.467 - 01:11:12.468 Shlomo okey interesant TC 01:11:12.468 - 01:11:14.009 Shlomo khsidim hobn veyniker luft vayl zey zey zenen dokh TC 01:11:14.555 - 01:11:17.907 Emma [unintelligible] TC 01:11:14.960 - 01:11:16.000 Shlomo dos iz emes un dos iz a gute bavayz az khotsh zey borgn arayn englishe verter meynt dos nisht az zey farshvakhn di shprakh TC 01:11:18.082 - 01:11:25.822 Emma yo un dos iz TC 01:11:25.322 - 01:11:27.526 Shlomo dos iz a zeyer faralterte TC 01:11:26.047 - 01:11:28.522 Emma dos iz zayn disertatsye TC 01:11:27.667 - 01:11:30.010 Shlomo gedank in lingvistik er iz mistame gerekht vegn dem stam es zenen do laytn in Outremont vos redn afile nisht keyn english TC 01:11:28.730 - 01:11:36.284 Emma yo TC 01:11:30.010 - 01:11:30.867 Shlomo a sakh TC 01:11:36.712 - 01:11:37.921 Emma yo TC 01:11:37.775 - 01:11:38.714 Shlomo yeah iz iz s'iz oder frantseyzish I mean yeah iz s'iz s'iz TC 01:11:38.180 - 01:11:43.000 Emma yo TC 01:11:41.201 - 01:11:42.123 Emma un yo dos iz dayn disertatsye mayn ikh bin nokh nisht zikher TC 01:11:42.922 - 01:11:48.164 Shlomo a narishe gedank az zey far [unintelligible] TC 01:11:43.732 - 01:11:45.228 Shlomo yo TC 01:11:45.420 - 01:11:45.974 Shlomo yo TC 01:11:45.974 - 01:11:46.797 Shlomo yo es vet hobn epes tsu ton mit davke mir TC 01:11:47.394 - 01:11:51.894 Emma aroysred TC 01:11:49.554 - 01:11:51.050 Shlomo nisht khsidishe yidish reder redn oys undzer yidishe verter? TC 01:11:52.170 - 01:11:56.332 Emma mhm mhm TC 01:11:55.916 - 01:11:57.429 Shlomo okey ikh bin naygerik tsi dos iz take TC 01:11:56.490 - 01:11:59.352 Shlomo a kehile vos iz aleyn shtark genug tsu keyn eyn lingvistishe analize si'z azoy tsu zogn dos iz dos iz s'iz azoy vi s'iz do a y--a velt fun mentshn vos redn yidish di tsenter iz dokh de krayzes vu me nitst es a sakh dos heyst bay khsidim un es farshidene TC 01:11:59.797 - 01:12:15.986 Emma yo TC 01:12:04.674 - 01:12:06.220 Emma mhm TC 01:12:13.652 - 01:12:14.574 Shlomo andere grupes TC 01:12:15.986 - 01:12:17.513 Emma yo TC 01:12:17.449 - 01:12:19.687 Shlomo vos zenen nisht keyn tsenter iz ikh bin nayge--e--efsher iz dos vos du vest bavayzn ergets vu ober TC 01:12:17.513 - 01:12:22.302 Emma yeah TC 01:12:20.469 - 01:12:21.509 Emma lomir zen ikh meyn az TC 01:12:22.055 - 01:12:24.057 Emma ikh bin naygerik vayl TC 01:12:24.080 - 01:12:26.217 Emma ikh meyn az a sakh mentshn nitsn a TC 01:12:26.730 - 01:12:30.250 Emma teyl fun dos dialekt un a teyl fun dos TC 01:12:30.257 - 01:12:32.920 Shlomo yo mistame TC 01:12:32.248 - 01:12:33.575 Emma un ikh bin naygerik vegn vos iz TC 01:12:32.920 - 01:12:36.072 Emma vos iz pasirt TC 01:12:36.281 - 01:12:37.827 Shlomo mhm TC 01:12:38.340 - 01:12:39.093 Emma ven men nitst a teyl fun farshidene dialektn TC 01:12:38.390 - 01:12:41.838 Shlomo oh ven me ven me misht dialekt--oh ikh bin zeyer naygerik yo vayl ikh aleyn nits farshidene dialektn yo TC 01:12:40.162 - 01:12:45.219 Emma yo un TC 01:12:41.838 - 01:12:43.565 Emma yo ober nisht nor ven du redst mit Esti oder Dina Malka TC 01:12:43.841 - 01:12:48.377 Shlomo yo TC 01:12:45.815 - 01:12:46.653 Shlomo yo oykh mit zikh aleyns TC 01:12:46.997 - 01:12:48.880 Emma yo yo TC 01:12:48.377 - 01:12:49.876 Shlomo yo ikh meyn az afile ven ikh bin geven yo TC 01:12:49.174 - 01:12:51.530 Emma dos vort iz oyf dos dialekt un dos iz oyf an andere TC 01:12:50.642 - 01:12:54.264 Shlomo yo yo yo TC 01:12:52.498 - 01:12:54.230 Emma ikh bin nisht zikher vayl ikh meyn az dos ken zayn zeyer komplitsirt un a sakh varyatsye TC 01:12:55.384 - 01:13:01.503 Shlomo s'iz zeyer interesant vayl vos ikh bin naygerik vegn ikh bin naygerik vegn um um TC 01:13:00.362 - 01:13:04.135 Shlomo tsi um TC 01:13:04.530 - 01:13:05.975 Shlomo okey. in a gevise zinen es iz gants klor as mir shafn hayntike tsaytn naye dialektn oyf yidish vos zenen nisht di fun di alte heym yo TC 01:13:06.133 - 01:13:12.627 Emma yo TC 01:13:11.938 - 01:13:12.455 Shlomo ikh bin naygerik tsi es veln do zayn dialektn vos zenen mer farshpreyt tsvishn mentshn vos zenen nisht khsidish. mistame yo, um dos iz zeyer interesant, mistame iz vi ikh red TC 01:13:12.627 - 01:13:24.537 Emma yo yo TC 01:13:18.941 - 01:13:20.335 Emma mhm TC 01:13:20.612 - 01:13:21.162 Emma mhm TC 01:13:22.333 - 01:13:23.407 Shlomo ikh bin naygerik tsi vi ikh red iz endlekh tsu di andere layt fun di yidish vokh un azoy vayter redn TC 01:13:24.746 - 01:13:30.224 Shlomo tsi nisht. tsi ven ikh mish a poylishe dialekt mit a litvishe dialekt iz dos endlekh tsu vi zey mishn a poylishe dialekt mit a a litvishe dialekt vayl anisht zenen mir nokh nisht bay a stabilkeyt mir zenen nokh nisht ongekumen TC 01:13:30.332 - 01:13:42.155 Emma y-- TC 01:13:36.390 - 01:13:37.396 Emma yo TC 01:13:38.955 - 01:13:39.877 Emma yo TC 01:13:40.423 - 01:13:41.260 Emma mhm TC 01:13:41.874 - 01:13:42.627 Shlomo efsher efsher ikh meyn mir veln ergets ven vayl me--mm mir bald veln vayter redn di shprakh veln mir ergets ven onkumen epes a standard. um oh epes vos iz interesant um TC 01:13:42.785 - 01:13:53.005 Emma yo TC 01:13:45.283 - 01:13:46.002 Shlomo ikh meyn az s--d--s'iz do de vort um TC 01:13:53.754 - 01:13:55.925 Shlomo uh de vort shokh epes azoy? de vort shokh ikh zog shokh um d--di shpil? a teyl mentshn zogn shakh TC 01:13:56.690 - 01:14:04.188 Shlomo uh chess oyf english yo iz um dos TC 01:14:04.188 - 01:14:07.805 Emma ah TC 01:14:05.212 - 01:14:05.982 Shlomo zogn shokh iz mer farshpreyt in ukraine, um dos iz di dialekt fun vanen de Schaechter-Gotesman mishpokhe kumt zey hobn dokh a groyse hashpoe oyf di mentshn vos geyn in yidish vokh koylel oyf mayn tatn, um iz ikh meyn az er hot zikh gelernt zogn shokh fun zey khotsh oyf klal shprakh zol men zogn shakh un dos iz interesant s'iz s'iz do take TC 01:14:07.879 - 01:14:26.446 Emma mhm TC 01:14:10.697 - 01:14:11.703 Emma mhm mhm TC 01:14:23.319 - 01:14:25.085 Shlomo es kumt bislekhvayz tsu epes a dialekt vos mentshn kenen in di sort krayzn ikh bin zeyer naygerik. ikh bin oykh naygerik ikh meyn TC 01:14:26.446 - 01:14:34.720 Emma yo TC 01:14:28.247 - 01:14:29.304 Emma yo TC 01:14:31.622 - 01:14:32.982 Shlomo v--tsi di dialekt vos me redt merstns bay di yidish vokh mentshn vet zayn endlekh tsu di dialekt vos me vet redn merstns bay andere farshidene krayzn. ikh meyn es zenen do di ale farshidene zumer programen un azoy vayter, ikh freg zikh tsi bay kehiles vos zenen geshafn in gantsn fun mentshn vos hobn zikh gelernt yidish alts dervaksene vos vos iz dos afile, heyst dos afile dialekt oder iz dos epes andersh, ikh meyn dos iz vayl ikh volt gerufn perzenlekh shlekhter yidish vi du host gehert az ikh zog oyb ale TC 01:14:36.735 - 01:15:04.809 Emma yo TC 01:14:46.522 - 01:14:47.680 Emma yo TC 01:14:57.103 - 01:14:57.907 Emma mhm TC 01:15:04.393 - 01:15:05.264 Shlomo kenen nisht vi azoy tsu redn flisik vayl zey hobn ale nor gelernt funem ander ale alts studentn TC 01:15:04.865 - 01:15:09.500 Emma mhm TC 01:15:08.966 - 01:15:09.804 Shlomo dos TC 01:15:09.709 - 01:15:10.760 Shlomo vifl ikh farshtey vos ikh farshtey nisht azoy gut i--e--meynt dos iz vet kumen a naye sort um first generation pidgen matsev nisht azoy iz dos iz nisht TC 01:15:10.760 - 01:15:19.338 Emma yo yo yo yo yo TC 01:15:16.948 - 01:15:18.545 Shlomo shtark geshprakhikhlek farshtey un es nor oyb azelkhe mentshn volt gehat kinder ale tsuzamen un gebun--bazundert fun di khsidim un fun di yidish shprakhnikers un fun ale iz ikh bin naygerik TC 01:15:19.614 - 01:15:29.331 Emma yo yo TC 01:15:20.998 - 01:15:22.629 Emma yo yo TC 01:15:25.740 - 01:15:27.556 Emma yo ikh oykh yo yo ikh meyn az s'iz a sakh TC 01:15:28.845 - 01:15:34.525 Shlomo yo ikh ikh kuk faroys tsu zen di rezultatn TC 01:15:29.331 - 01:15:32.433 Emma variables TC 01:15:35.105 - 01:15:36.419 Shlomo yo TC 01:15:35.882 - 01:15:36.837 Emma vayl TC 01:15:36.419 - 01:15:37.749 Emma mentshn vos lernen vi dervaksene TC 01:15:38.194 - 01:15:40.781 Shlomo yo TC 01:15:40.269 - 01:15:41.191 Emma dos iz a groyse variable ober oykh ikh meyn az geventlekh ven mir TC 01:15:40.781 - 01:15:47.050 Shlomo yo TC 01:15:43.509 - 01:15:44.431 Emma redn a shprakh tsuzamen mir gefinen eyn dialekt TC 01:15:47.050 - 01:15:52.734 Shlomo yo TC 01:15:51.930 - 01:15:52.902 Emma ober ikh bin nisht zikher tsi dos iz geshen oyf yidish tsi nisht TC 01:15:53.145 - 01:15:58.252 Shlomo efsher nisht efsher hal--haltn mir bay kavonim mer varyatsye vi andere shprakhn vayl mir zenen shtolts fun undzer varyatsye TC 01:15:57.650 - 01:16:03.787 Emma yo vayl ikh hob geha--gehert a sakh mentshn vos zogn az TC 01:16:00.283 - 01:16:05.491 Emma ale di mentshn hobn farshidene dialektn spetsifishe idyolektn TC 01:16:06.223 - 01:16:12.359 Shlomo yo un mir farshteyn ale an ander un s'iz vayter gut TC 01:16:08.754 - 01:16:11.460 Shlomo yo TC 01:16:11.460 - 01:16:12.629 Emma v--yo TC 01:16:13.294 - 01:16:14.823 Shlomo ikh meyn az i--dos hot a sakh tsu ton mit ikh meyn mit dem vos mir leyenen a sakh farshidene alte bikher un mir shtoltsn oyf farshidene dialektn um mir zenen azoy--yo mir zenen shoyn zeyer lang bavusnik vegn dialektn ikh veys a sakh vegn de alte litvishe dialekt khotsh ikh aleyn red es nisht un ikh ken--ken keynem nisht vos redt dos nisht, ober ikh meyn bay a libavitshe khsidim iz dos zeyer farshpreyt zey redn geventlekh nisht yidish mit di kinder ober um zey nitsn yidish alts mer fun a um TC 01:16:14.323 - 01:16:39.607 Emma yo yo un lider un yo TC 01:16:18.812 - 01:16:22.062 Emma mhm TC 01:16:24.279 - 01:16:25.184 Emma mhm TC 01:16:27.215 - 01:16:28.137 Emma mhm TC 01:16:28.295 - 01:16:29.184 Emma yo TC 01:16:30.152 - 01:16:31.090 Emma mhm TC 01:16:35.164 - 01:16:36.136 Shlomo traditsyonele religyeze shprakh vifl ikh farshtey un take mir ken hern de libavitsh rebes redn un azoy vayter zey me--zenen ale f--ales oyf a litvishe yidish, iz yo s'iz ikh meyn dos iz do a lange traditsye bay, yidish redndike mentshn fun veysn vos undzer dialektn zenen. oyb du oyb du um ikh veys nisht tsi du velst nisht tsugebn tsi di velst tsugebn nokh a gevizene khosid ober um Estis tate iz a gute mentsh tsu redn mit im afile oyb du--okey gut vayl take er ken a sakh farshidene dialektn aleyn un er ken zey ale makhn zeyer gut vayl az [unintelligible] zayn mames hot gehat eyn dialektn un zayn tate an ander dialekt in Tosh iz es geven an andere dialekt un in Outremont an andere etlekhe dialektn un TC 01:16:39.607 - 01:17:17.328 Emma mhm TC 01:16:42.167 - 01:16:43.224 Emma mhm TC 01:16:44.681 - 01:16:45.839 Emma mhm TC 01:16:47.128 - 01:16:48.205 Emma yo yo TC 01:16:48.205 - 01:16:49.940 Emma yo yo TC 01:16:54.283 - 01:16:56.065 Emma yo ikh vel prubirn yo TC 01:17:02.636 - 01:17:05.144 Emma mhm TC 01:17:07.361 - 01:17:08.418 Emma mhm TC 01:17:08.509 - 01:17:09.363 Emma yo yo TC 01:17:11.630 - 01:17:13.497 Emma mhm TC 01:17:16.406 - 01:17:17.598 Shlomo yidn zenen shtolts fun undzere yerushes mir zenen shtolts fun veysn vos undzer shtetl iz un azoy vayter, iz take ikh meyn az derfar hobn mir azoy fil, efsher veln mir nisht kumen tsu keyn standard dos volt geven sheyn un voltn baemes an--anshtot dem oyfgehatevet azoy fil farshidenetikeyt vi meglekh TC 01:17:17.334 - 01:17:32.229 Emma yo TC 01:17:21.755 - 01:17:23.403 Emma yo TC 01:17:23.477 - 01:17:24.702 Emma yo TC 01:17:27.189 - 01:17:28.215 Emma yo TC 01:17:28.215 - 01:17:28.938 Emma un efsher iz dos a nisht--nisht azoy vi uh TC 01:17:30.193 - 01:17:34.945 Emma geventlekh vi andere TC 01:17:35.087 - 01:17:37.125 Shlomo mhm TC 01:17:35.120 - 01:17:35.970 Shlomo yo TC 01:17:35.970 - 01:17:36.835 Shlomo yo yo ikh meyn mistame nisht s'iz s'iz take s'iz interesant az afile TC 01:17:37.027 - 01:17:41.910 Emma shprakhn TC 01:17:37.125 - 01:17:37.899 Emma yo TC 01:17:39.457 - 01:17:40.227 Shlomo yeah TC 01:17:41.910 - 01:17:42.610 Shlomo afile bay khsidishe layt zenen do azoy fil farshidene dialektn TC 01:17:42.610 - 01:17:46.302 Emma mhm mhm TC 01:17:45.195 - 01:17:46.842 Shlomo un bay undz meyn ikh afile nokh mer es iz take zeyer interesant TC 01:17:46.410 - 01:17:51.415 Emma yo yo TC 01:17:49.549 - 01:17:51.129 Shlomo mhm TC 01:17:51.540 - 01:17:52.428 Emma yo TC 01:17:51.928 - 01:17:53.187 Emma hostu andere zakhn vos du vilst zogn oder iz dos genug TC 01:17:53.514 - 01:17:58.267 Shlomo ikh meyn az nisht iz, yeah d--ikh meyn az mir hot gemakht, es iz shoyn gants lang yeah haha TC 01:17:56.500 - 01:18:01.456 Emma ikh meyn az yo mir hobn gezogt TC 01:17:58.340 - 01:18:00.494 Emma yo okey TC 01:18:00.703 - 01:18:02.519 Shlomo shkoyekh TC 01:18:02.019 - 01:18:02.489 Emma ha TC 01:18:02.576 - 01:18:02.860